​Energiebelasting: hoeveel betaal je hieraan en wat krijg je hiervan terug?

Nederlanders gaan meer energiebelasting betalen voor hun energieverbruik. Waarom wordt energieverbruik belast en wat doet de overheid eigenlijk met de inkomsten? Hoeveel belasting moet je nu precies betalen en waarom krijg je ook weer een deel ervan terug?

Joris Kerkhof Expert energie
laatste update: 21 oktober 2022

Energie vergelijken en direct aanvragen!

Gebruik gegevens van

Adres
Postcode
Huisnummer

Waarom betaal je energiebelasting?

Energiebelasting werd voor het eerst ingevoerd in 1996. De overheid wilde hiermee de consument bewuster maken van het eigen energieverbruik met als belangrijkste doel er zuiniger mee om te springen. Dit is nodig om het milieu minder te belasten. Denk bijvoorbeeld aan een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. Ook speelde het feit dat fossiele brandstoffen in de toekomst steeds schaarser zullen worden een belangrijke rol. Dit heeft er dan ook toe geleid dat de overheid zich de laatste decennia steeds meer is gaan richten op schonere en duurzame alternatieven. Zo worden de opbrengsten onder andere gebruikt om te investeren in duurzame energie. Een ander deel van de belastingopbrengsten vloeit echter weer terug in de portemonnee van de energieverbruiker.

Energiebelasting voor huishoudens in 2023

In 2023 betaal je als consument meer energiebelasting. Voorheen werd de ODE (Opslag Duurzame Energie) apart berekend. Vanaf 2023 zit deze voor zowel stroom als gas bij de energiebelasting inbegrepen.

Oorspronkelijk was het plan om in 2023 de energiebelasting te verlagen. Nu is er in plaats daarvan het prijsplafond in het leven geroepen. Een gemiddeld Nederlands gezin betaalt in 2023 ongeveer €1423 aan energiebelasting. Wel krijgt dat gezin een bedrag van €596,86 terug in de vorm van een vermindering energiebelasting.

Hoewel de belastingen omhoog gaan, gaan Nederlandse huishoudens uiteindelijk wel minder betalen door het prijsplafond. Onder aan de streep is men dus voordeliger uit.

Gemiddeld 2022 Vanaf 1 januari 2023
Stroom
Energiebelasting 0,0774 0,1525
Gas
Energiebelasting 0,5172 0,5927
Vermindering energiebelasting* 783,87 596,86


*Let op: de vermindering energiebelasting is een bedrag dat je naar rato krijgt. Stel, je hebt een jaarcontract dat ingaat op 1 januari 2023. Stap je halverwege 2023 over naar een andere leverancier, dan krijg je de eerste €298,43 van je huidige leverancier. De andere €298,43 krijg je dan van je nieuwe leverancier.

Deel van je energierekening is belasting

Je energieverbruik zorgt voor een flink bedrag aan belastinginkomsten voor de overheid. Zo moet je voor elke kWh stroom of m3 gas dat je verbruikt een heffing betalen. Dit wordt energiebelasting genoemd. Daarnaast moet je 21% btw afdragen over de kosten die worden gemaakt voor de levering van energie, het netbeheer en over de verschillende overheidsheffingen.

Aangepaste energietarieven door verandering energiebelasting

De energiebelasting wordt jaarlijks aangepast door de overheid op 1 januari. Deze verandering kan een stijging van de energiebelasting zijn, maar ook een daling. Een energieleverancier heeft hier geen invloed op en moet deze verandering ook per 1 januari doorvoeren. Zo kan het zijn dat je een vast energiecontract hebt, maar dat je totale tarieven toch stijgen tijdens het contract. Je totale tarieven zijn namelijk het leveringstarief en de energiebelasting bij elkaar opgeteld. Het leveringstarief staat wel vast. Het gedeelte wat energiebelasting is kan veranderen ook als heb je een contract met een vaste looptijd. De verandering is bij elke leverancier hetzelfde. Het is dus niet zo dat als de energiebelasting wijzigt een andere energieleverancier voordeliger is. Het kan dus nog steeds verstandig zijn om te kiezen voor een energiecontract met een vaste looptijd. Daarbij zou het ook kunnen dat de energiebelasting daalt en dat je totale tarieven voordeliger worden.

Ontvangen van vermindering energiebelasting

Hoewel je als energieverbruiker dus verschillende belastingen moet betalen, ontvang je ook weer een bedrag terug. Dit wordt vermindering energiebelasting genoemd. Deze vermindering is van toepassing op locaties met een verblijfsfunctie. Denk daarbij aan woningen, kantoren maar bijvoorbeeld ook aan campings, restaurants en hotels. De overheid heeft bepaald dat ieder huishouden (locatie met verblijfsfunctie) recht heeft op een minimum hoeveelheid energie. Om hierin tegemoet te komen geeft de overheid aan ieder huishouden een bedrag als compensatie voor de energiebelasting. Dit is de vermindering energiebelasting. 

Stijging van de energiebelasting

Hieronder zie je de verandering van de energiebelasting van de afgelopen jaren voor elektriciteit en gas.

2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023
Energiebelasting per kWh tot een verbruik van 10.000kWh € 0,1218 € 0,1226 € 0,1265 € 0,1193 € 0,1183 € 0,114 € 0,112 0,1525
Energiebelasting per m3 gas tot een verbruik van 170.000m3 € 0,3045 € 0,3055 € 0,3146 € 0,3547 € 0,4030 € 0,4218 € 0,4395 0,5927


Hieronder zie je de verandering van de Opslag Duurzame Energie van de afgelopen jaren voor elektriciteit en gas. Deze is vanaf 2023 inbegrepen in de energiebelasting en daarom ook niet meeer los benoemd.

2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Opslag Duurzame Energie per kWh tot een verbruik van 10.000kWh € 0,0068 € 0,0090 € 0,0160 € 0,0229 € 0,0330 € 0,0363 € 0,0369
Opslag Duurzame Energie per m3 tot een verbruik van 170.000m3 € 0,0137 € 0,0192 € 0,0345 € 0,0634 € 0,0938 € 0,1030 € 0,1047


Zoals je ziet zijn de energiebelasting en de Opslag Duurzame Energie de afgelopen jaren gestegen. Dit zorgt ervoor dat het deel van je energierekening dat je betaalt aan belasting ook toeneemt. Dankzij het prijsplafond gaan we vanaf 2023 wel minder betalen.

Bronnen en expertise

Bronnen

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:​

  • Rijksoverheid
  • Milieucentraal

Informatie gecontroleerd door expert

De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Joris Kerkhof. Hij is specialist op het gebied van energie en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij het AD en de Volkskrant

Ook geeft Joris regelmatig meer uitleg over de huidige situatie rondom de hoge energieprijzen. In dit blog lees je de belangrijkste vragen en antwoorden. 

Awards Independer

De energievergelijker van Independer heeft al verschillende prijzen en awards gewonnen. Ook kwam Independer dit jaar nog als beste energievergelijker naar voren bij een onderzoek van WUA. 

   

Independer gebruikt cookies

Independer gebruikt cookies en vergelijkbare technieken om de website te verbeteren en je relevante advertenties te kunnen laten zien. De partijen waarmee we samenwerken kunnen dan zien dat je onze website hebt bezocht. Kies je voor weigeren, dan plaatsen we alleen functionele en analytische cookies. Meer informatie, ook over je instellingen aanpassen, vind je in ons cookiebeleid.