In het kort

  • ​Er bestaan inwendige en uitwendige aambeien.
  • De meest voorkomende klachten zijn: bloedverlies, pijn en jeuk.
  • Aambeien kunnen ontstaan door verstopping en onvoldoende beweging, maar ook tijdens de zwangerschap.
  • Er bestaan verschillende medicijnen om aambeien te behandelen.
  • Medicijnen zoals aambeienzalf worden meestal niet vergoed.
  • In enkele gevallen is een operatie nodig om van aambeien af te kunnen komen.

Wat zijn aambeien?

Aan de binnenkant van de anus (het poepgat) zit een sponsachtig netwerk van aders. Als deze aders opzwellen en er een uitstulping ontstaat, noemen we dat aambeien. Aambeien worden ook wel hemorroïden genoemd. Vooral mensen boven de 50 jaar hebben aambeien. Zowel mannen als vrouwen kunnen aambeien krijgen. Er bestaan 2 soort aambeien: inwendige en uitwendige aambeien.

Inwendige aambeien

Inwendige aambeien zitten aan de binnenkant van de endeldarm boven de sluitspier. Ze zijn niet zichtbaar vanaf de buitenkant. Meestal zijn deze aambeien niet pijnlijk. Soms zakken ze wel iets naar buiten met de ontlasting.

Uitwendige aambeien

Uitwendige aambeien zijn vaak pijnlijker dan inwendige aambeien. De naam zegt het al: ze bevinden zich aan de buitenkant van de anus. Een uitwendige aambei voelt als een knobbeltje rond de anus. Je krijgt hierbij vaak last van de huid er omheen. Ook kunt je een vervelende druk voelen.

Inwendige en uitwendige aambeien (bron: braamkliniek.nl)

Wat zijn de klachten?

Heb je last van aambeien? Dan kun je verschillende klachten ervaren, zoals:

  • bloed bij de ontlasting;
  • pijn;
  • een drukkend gevoel;
  • onverwacht verlies van een beetje ontlasting;
  • jeuk of branderig gevoel rondom de anus.

Hoe ontstaan aambeien?

Aambeien ontstaan door een hoge druk op de anus. Daarnaast kun je er last van krijgen door:

  • te weinig lichaamsbeweging. Beweeg je te weinig? Dan heeft dit invloed op je ontlasting. De ontlasting wordt hard en droog, waardoor je meer moet persen. Ook kun je klachten krijgen door langdurig zitten.
  • verstopping. Bij verstopping (constipatie) pers je vaak harder en langer. Hierdoor komt er veel druk op de zwellichamen te staan. Ook kunnen bloedvaatjes beschadigen. Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van verstoppen als je te weinig vezels binnenkrijgt via je voeding. 
  • overgewicht. Ben je te zwaar? Dan zorgt dit voor extra druk op de anus. Hierdoor kun je sneller last krijgen van aambeien.
  • zwangerschap. Tijdens je zwangerschap kun je last krijgen van je darmen, waardoor je ontlasting kan veranderen. Aambeien kunnen hier een gevolg van zijn. Ook het persen tijdens de bevalling kan aambeien veroorzaken.
  • langdurig hoesten. Tijdens het hoesten komt er veel druk op de bloedvaten te staan en neemt ook de druk in de aders boven de anus toe.
  • uitstellen toiletbezoek. Wacht je regelmatig te lang wacht met je toiletbezoek? Dan kun je hierdoor ook last krijgen van aambeien.

Tips: wat te doen tegen aambeien?

Heb je last van aambeien? Aambeien gaan vaak vanzelf weer over als je gezond eet, voldoende water drinkt en voldoende beweegt. Zo verbeter je namelijk je stoelgang. Je kunt ook een aantal dingen veranderen aan je toiletgedrag.

  • Eet voldoende vezelrijke voeding. Denk aan bruin brood, groente en fruit. Drink voldoende water. Zo’n 1,5 liter tot 2 liter water per dag.
  • Begin de dag met een ontbijt. Door ’s ochtends goed te ontbijten, worden je darmen direct aan het werk gezet. Dit is belangrijk voor een soepele ontlasting en een regelmatige stoelgang.
  • Zorg voor voldoende lichaamsbeweging. Een half uur per dag of meer. Hierdoor komen je darmen op gang.
  • Drink niet te veel koffie, thee, koolzuurhoudende dranken en alcohol. Ook suiker en pittig eten kunnen je stoelgang in de war brengen.
  • Voorkom lang stilstaan en lang zitten. Heb je een kantoorbaan? Sta dan regelmatig even op en maak een korte wandeling.
  • Voorkom persen. Hard persen verhoogd de druk op de anus, waardoor aambeien kunnen ontstaan. 
  • Ga bij aandrang direct naar het toilet. Wacht dus niet te lang met je toiletbezoek. Doe je dit wel? Dan kan je ontlasting dikker en harder worden. Dit vergroot de kans op verstopping, wat aambeien kan veroorzaken.
  • Zorg voor een goede zithouding op het toilet. Het kan helpen om je voeten tijdens het poepen op een krukje te plaatsen. Leun iets voorover. In deze houding kan de sluitspier zich helemaal ontspannen, waardoor het poepen makkelijker gaat.
  • Gebruik vochtig toiletpapier. Let er op dat de doekjes geen parfum of alcohol bevatten. Daar kan je huid geïrriteerd door raken, waardoor de klachten verergeren.
  • Let extra goed op je hygiëne. Spoel de anus na het poepen bij voorkeur schoon met lauwwarm water of dep voorzichtig met een natte washand. Was ook je handen goed voor en na het poepen.
  • Draag katoenen ondergoed. Katoen laat de huid goed ademen, waardoor je minder snel zweet. Dit geeft minder irritaties dan synthetische stoffen zoals nylon en polyester. 
  • Neem regelmatig een lauwwarm bad. Heb je een bad thuis? Neem dan één tot drie keer per dag een lauwwarm bad van 10 tot 15 minuten. Het warme water zorgt voor ontspanning en kan de pijn of jeuk verminderen.

Behandeling van aambeien

Houd je last van de klachten? Dan kun je een afspraak maken bij de huisarts. De huisarts onderzoekt dan of je klachten inderdaad wijzen op aambeien, of dat er sprake is van een andere aandoening. Als de klachten aanhouden kan de huisarts je aambeienzalf voorschrijven. Of een vezelpreparaat. Dit middel maakt de ontlasting zachter, waardoor de stoelgang soepeler gaat. Veroorzaken de aambeien veel pijn en/of jeuk? Dan schrijft de arts soms ook zetpillen of lokaal verdovende middelen voor. In zeldzame gevallen is een operatie nodig.

Aambeien verwijderen

In zeldzame gevallen zijn gezonde voeding, voldoende beweging en medicijnen of zalf onvoldoende om van de aambeien af te komen. De huisarts kan je dan doorverwijzen naar een chirurg-proctoloog of (soms) een maag-darm-leverarts. Een operatie kan dan nodig zijn. Er zijn twee ingrepen mogelijk:

  • rubberbandligatie. Bij deze ingreep wordt er een klein elastiekje rondom de aambei geplaatst. Dit elastiekje zorgt ervoor dat de aambei niet langer naar beneden zakt. Dit voorkomt veel klachten. 
  • een kleine insnede. Soms wordt er een kleine insnede in aambeien gemaakt om zo de pijn te verlichten.

Vergoeding zorgverzekering

Huisarts

Breng je een bezoek aan de huisarts om je aambeien te laten onderzoeken? De huisarts wordt altijd volledig vergoed vanuit de basisverzekering. Je betaalt dus ook geen eigen risico voor deze zorg. 

Medicijnen

Aambeienzalf valt in de categorie zelfzorg-medicijnen en wordt niet vergoed door zorgverzekeraars. Je kunt de zalf dan ook zonder recept krijgen bij de apotheek of drogisterij. Ook als je wel een recept van de huisarts hebt, betaal je de kosten zelf. Soms schrijven huisartsen ook lidocaïne voor. Dit is een lokaal verdovend middel, vaak in de vorm van een crème, gel of zetpillen. Dit middel wordt meestal wel vergoed vanuit de zorgverzekering. Let op: de kosten worden wel eerst verrekend met je eigen risico.

Operatie

Heb je een operatie nodig om van je klachten af te komen? Ziekenhuiszorg wordt altijd vergoed vanuit de basisverzekering. Houd er wel rekening mee dat de kosten voor de ingreep eerst worden verrekend met je eigen risico.

Veelgestelde vragen over aambeien

Hoe herken je een aambei?

Aambeien kunnen bloedverlies, jeuk, pijn of een branderig gevoel aan de anus veroorzaken. Het geeft vaak een drukkend en pijnlijk gevoel. Je kunt moeite hebben met het afvegen na het poepen. Aambeien kunnen gaan bloeden als je naar het toilet gaat. Zie je bloed in je ontlasting? Dan is het verstandig om een bezoekje aan de huisarts te brengen.

Hoe lang duurt het voordat aambeien verdwijnen?

Aambeien genezen vaak vanzelf. Hoe lang dat duurt, verschilt per persoon. Het varieert van een paar dagen tot enkele maanden. Het ligt eraan hoe groot de aambeien zijn, hoeveel klachten je hebt en wat je er zelf aan doet. Zorg je voor de juiste voeding, beweging en drink je voldoende water? Dan gaan je klachten eerder over.

Wanneer ga je met aambeien naar de huisarts?

Veel mensen vinden het ongemakkelijk om met een aandoening als aambeien naar de huisarts te gaan. Gelukkig is een bezoek aan je huisarts niet altijd nodig, omdat het vaak uit zichzelf geneest. Maak wel een afspraak als je:

  • ontlasting bloed of slijm bevat en je twijfelt of dit wel door de aambeien komt;
  • klachten of problemen met de ontlasting lang blijven aanhouden, ook al heb je bovenstaande tips opgevolgd.
  • twijfelt of de uitstulping die voelt wel een aambei is.
  • een aambei hebt die veel pijn doet.​

Kun je aambeien terugduwen?

Tijdens het poepen, kunnen inwendige aambeien mee naar buiten komen. Je kan proberen om ze voorzichtig weer naar binnen te duwen. Op deze manier heb je er minder last van.

Bronnen en expertise

Bronnen

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:​

  • Anna Ziekenhuis
  • Braam Kliniek
  • Maag Lever Darm Stichting
  • Polikliniek de Blaak
  • Thuisarts

Informatie gecontroleerd door expert

De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Bas Knopperts. Hij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij Radio 1 en het AD

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

De zorgverzekering vergelijker van Independer heeft al verschillende prijzen en awards gewonnen, waaronder de WUA Award en de Shopping Award.