Wat is het syndroom van Asperger?

Het syndroom van Asperger – afgekort tot Asperger – is een autismespectrumstoornis (ASS). De diagnose Asperger wordt officieel niet meer gesteld. Asperger lijkt op klassiek autisme. Zo ben je erg gevoelig voor een teveel aan prikkels van buitenaf. Ook heb je moeite met omgaan met anderen en kun je volledig opgaan in een bepaalde interesse. Wanneer je Asperger hebt, kun je meestal wel goed communiceren. Vaak heb je een gemiddeld tot hoge intelligentie. Ook ben je zelfredzaam. Dit wil zeggen dat je bijvoorbeeld zonder problemen op jezelf kunt wonen. Iemand met Asperger vindt het hebben van sociale contacten wel erg lastig. Zo kan het onderhouden van vriendschappen veel moeite kosten.

Wat is het verschil tussen autisme en Asperger?

Hoewel de officiële diagnose Asperger niet meer gegeven wordt, komt dit in de praktijk nog wel voor. Het grootste verschil tussen klassiek autisme en Asperger is de verhoogde intelligentie van iemand met Asperger. Als je Asperger hebt, kun je over het algemeen goed leren en communiceren. Je hebt geen taalachterstand. Daarom wordt het syndroom van Asperger ook wel hoog functionerend autisme genoemd. Soms kunnen mensen met Asperger erg veel praten. Er kan daarnaast een duidelijke behoefte zijn aan vriendschappen en verbinding met anderen. Mensen met Asperger hebben bovendien meer fantasie dan iemand met klassiek autisme.

Wat zijn de oorzaken van Asperger?

Bij het ontstaan van Asperger speelt erfelijkheid een belangrijke rol. Bij ongeveer negen van de tien mensen met Asperger is er sprake van erfelijkheid. Hierbij gaat het vooral om de vroege hersenontwikkeling. Tijdens de vroegste ontwikkeling van de hersenen lijken bepaalde cellen zich niet goed te verplaatsen. Dit gaat dan vooral om systemen in het brein die verantwoordelijk zijn voor emotionele reacties. Deze systemen zijn bij iemand met Asperger niet goed aangelegd. Specifieke genen die symptomen van Asperger of andere autismespectrumstoornissen verklaren zijn tot nu toe niet ontdekt.

Hoe kan ik Asperger herkennen?

De symptomen van Asperger kunnen zich voordoen op verschillende gebieden.

  • Sociale omgang. Je kunt moeilijk sociale contacten onderhouden of vriendschappen opbouwen. Hoewel je zelf goed kunt communiceren, vind je begrijpen wat een ander bedoelt soms lastig. Ook heb je weinig inlevingsvermogen. Soms vermijden mensen met Asperger oogcontact en kunnen ze sociale regels niet goed begrijpen of opvolgen.
  • Taal en communicatie. Mensen met Asperger zijn goed in communiceren en kunnen meestal goed leren. Toch zijn er bepaalde aspecten aan taal en communicatie die voor hen wel lastig zijn. Zo kan iemand met Asperger spreekwoorden en gezegden maar moeilijk begrijpen. Soms wordt een spreekwoord of gezegde ook letterlijk genomen. Daarnaast zijn gezichtsuitdrukkingen en lichaamstaal erg lastig te begrijpen.
  • Motoriek. Iemand met Asperger kan motorische problemen ervaren. Dit betekent dat je wat onhandiger bent dan anderen. Lopen gaat wat houterig of je laat dingen vallen. Ook een sport beoefenen gaat niet zomaar.
  • Specifieke interesse. Je kunt helemaal opgaan in een bepaald thema. Wel is je interesse erg beperkt tot een of twee onderwerpen. Deze specifieke interesse gaat vaak gepaard met herhaling. Zo kun je het heel vaak hebben over hetzelfde onderwerp of herhaaldelijk luisteren naar hetzelfde liedje.'
  • Overprikkeling. Mensen met Asperger zijn vaak erg gevoelig voor prikkels van buitenaf. Bijvoorbeeld (onverwacht) harde geluiden of zeer sterke geuren. Als je Asperger hebt, kun je het ook heel vervelend vinden om zomaar aangeraakt te worden.

Diagnose Asperger

Je kunt Asperger niet vaststellen aan de hand van een hersenscan, bloedonderzoek of ander lichamelijk onderzoek. In plaats daarvan wordt er gelet op specifieke gedragskenmerken. Wat bij het syndroom van Asperger natuurlijk opvalt is de vrij hoge intelligentie en de communicatieve vaardigheden. Daar staat tegenover dat je wel erg veel moeite kan hebben met het begrijpen van wat iemand zegt, denkt of voelt.

Wat kun je doen tegen Asperger?

Asperger gaat niet over. Wel kun je leren omgaan met de kenmerken van Asperger.

  • Valkuilen en talenten. Iemand met een autismespectrumstoornis kan bepaalde valkuilen beter mijden. Ken je zwakke kanten, maar ook je sterke kanten. Juist als je Asperger hebt, heb je specifieke talenten. Je kunt waarschijnlijk goed leren, duidelijk communiceren en helemaal opgaan in een bepaald onderwerp.
  • Structuur. Om je aan het eind van de dag minder overprikkeld te voelen, is het slim om structuur aan te brengen. Met zo’n dagelijkse routine houd je het voor jezelf overzichtelijk. Overleg dit ook met de mensen om je heen, zodat ze hier rekening mee kunnen houden.
  • Hulp vragen. Je hoeft niet alles alleen uit te zoeken. Loop je ergens tegenaan? Weet je niet wat iemand bedoelt? Vraag dan om hulp of verduidelijking. Dit is voor familie, vrienden en collega’s ook fijn. Zo snappen zij beter hoe ze je kunnen ondersteunen.

Behandeling van Asperger

Er is geen behandeling of medicijn dat Asperger kan genezen. Wel kun je hulp krijgen als je Asperger hebt. Zo leer je beter omgaan met de autismespectrumstoornis en kun je toch goed functioneren.

  • Psycho-educatie. Dit is een belangrijk onderdeel van de behandeling van Asperger. Hierbij krijg je van een specialist uitleg over Asperger en de bijbehorende symptomen. Ook hoor je meer over hoe buitenstaanders op Asperger kunnen reageren en welke misverstanden er kunnen ontstaan. Hoe meer je over Asperger weet, hoe duidelijker het wordt waarom je bepaalde dingen doet of niet begrijpt.
  • Trainingen. Heb je Asperger? Dan kun je diverse trainingen volgen om sociale vaardigheden op te doen. Zo is de interactie met anderen geen obstakel meer. Daarnaast leer je alles over plannen, assertief zijn en omgaan met emoties. Je kunt trainingen volgen in een groep, maar ook in je eentje.
  • Cognitieve gedragstherapie. Als je hebt syndroom van Asperger hebt, kan cognitieve gedragstherapie erg waardevol zijn. Hierin leer je anders kijken naar de dingen waar je tegenaan loopt. Op deze manier kun je beter omgaan met bepaalde emoties en worden sociale situaties minder spannend.

Iemand met Asperger kan ook baat hebben bij andere psychologische hulp. Bijvoorbeeld EMDR, creatieve therapie of schematherapie.


Wat kan ik doen als mijn naaste Asperger heeft?

Misschien ken jij iemand die het syndroom van Asperger heeft. Dan is het fijn om te weten hoe je hem of haar zo goed mogelijk kan helpen. Of welke hulp er voor je naaste beschikbaar is.


  • Persoonlijke begeleider. Heb je zelf niet de middelen om je naaste volledig te steunen? Bij de gemeente kun je terecht voor ‘levensloopbegeleiding’. Iemand met een autismespectrumstoornis krijgt dan een begeleider aangewezen. Dit is meestal voor langere tijd. Bij de begeleider kan hij of zij terecht voor vragen over werken, wonen, relaties of vrije tijd.'
  • Hulp voor jezelf. Als naaste van iemand met Asperger kan het zwaar zijn. Hiervoor kun je zelf gelukkig ook terecht bij de gemeente. Bijvoorbeeld bij het Wmo-loket, het wijkteam of een buurtteam. Hier leer je alles over hoe je iemand met een autismespectrumstoornis zo goed mogelijk ondersteunt. Ook ontdek je wat je kunt doen om goed voor jezelf (en je gezin) te blijven zorgen.
  • Praten met anderen. Je bent niet de enige die iemand kent met een autismespectrumstoornis. Bij de Nederlandse Vereniging voor Autisme kun je terecht voor lotgenotencontact. Hier vind je bijvoorbeeld andere partners van mensen met Asperger of kinderen van ouders met een autismespectrumstoornis. Wat je relatie tot iemand met Asperger ook is, je vindt dus altijd een lotgenoot die in dezelfde situatie zit.​

Bronnen en expertise

Bronnen

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:​

  • Parnassiagroep.nl
  • Hersenstichting.nl
  • Thuisarts.nl
  • Wijzijnmind.nl
  • Lentis.nl
  • Wegwijzer-autisme.nl

Informatie gecontroleerd door expert

De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Bas Knopperts. Hij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij Radio 1 en het AD

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

De zorgverzekering vergelijker van Independer heeft al verschillende prijzen en awards gewonnen, waaronder de WUA Award en de Shopping Award.