Wat is depressie?

Een depressie is een aandoening die valt onder de ‘stemmingsstoornissen’. Het is een ziekte waarbij je gedurende een langere periode last hebt van een depressieve stemming. Dit betekent vaak intense somberheid, maar ook lusteloosheid, een verlies van interesse of een onvermogen om ergens van te genieten. Een depressie kan per persoon verschillend zijn. Je kunt er enkele weken last van hebben, maar soms ook zelfs maanden. Er zit ook verschil in de mate van somberheid. Je kunt je een beetje somber voelen, of héél erg somber. En sommige mensen ervaren wisselingen in de stemming. Ze voelen zich bijvoorbeeld een aantal weken somber, en hebben dan weer een periode waarin ze zich wat beter voelen.

Oorzaken van depressie

Een depressie kan verschillende oorzaken hebben. Sommige mensen hebben bijvoorbeeld aanleg voor depressie. 

Maar oorzaken kunnen bijvoorbeeld ook zijn:

  • de afwezigheid van (zon)licht in de winterperiode;
  • vervelende ervaringen, bijvoorbeeld op sociaal gebied;
  • gebeurtenissen in de jeugd;
  • hormonale ontregelingen.

Een depressie kan ook ‘zomaar’ voorkomen. Juist dit is vaak frustrerend voor iemand met een depressie. 

Depressie symptomen

Er zijn verschillende symptomen die kunnen wijzen op een depressie. De website depressie.nl heeft er 9 op een rijtje gezet: 

  1. Depressieve stemming (of geprikkeldheid bij kinderen en jongeren) gedurende vrijwel de gehele dag, bijna elke dag.
  2. Duidelijke vermindering van interesse voor of plezier aan (bijna) alle activiteiten, gedurende vrijwel de gehele dag, bijna elke dag.
  3. Onopzettelijk, duidelijk gewichtsverlies of onopzettelijke gewichtstoename, of een af- of toename van de eetlust. Bij kinderen kan er sprake zijn van het uitblijven van de verwachte gewichtstoename.
  4. Slaapklachten: niet (voldoende) kunnen slapen, te veel moeten slapen, bijna elke dag.
  5. Psychomotorische gejaagdheid of geremdheid, bijna elke dag.
  6. Vermoeidheid of verlies van energie, bijna elke dag.
  7. Gevoelens van waardeloosheid, of ernstige c.q. inadequate schuldgevoelens.
  8. Vermindering van het vermogen om te denken, zich te concentreren, of besluiteloosheid.
  9. Gevoelens van wanhoop, zelfmoordgedachten, fantasieën over zelfmoord zonder specifieke plannen, een zelfmoordpoging of een specifiek plan voor zelfmoord. Niet alleen de vrees dood te gaan.​

    De criteria hierboven zijn de criteria waarmee hulpverleners een depressieve stoornis kunnen vaststellen. Ze staan beschreven in de DSM-5. Dit is een psychiatrisch classificatiesysteem dat wordt gebruikt in de GGZ. Heb je minstens 2 weken last gehad van minimaal 5 van deze symptomen? En is één van deze symptomen depressieve stemming (1) of vermindering van interesse en plezier (2)? Dan kan het zijn dat je een depressie hebt.

    Depressie zelftest

    Op internet kun je verschillende zelftests vinden. Met deze tests kan je erachter kom of je aan de kenmerken van een depressie voldoet. Zo’n test is zeker niet bedoeld voor het stellen van een diagnose. Maar het kan je wel helpen om wat meer inzicht te krijgen. De uitkomst van de zelftest kan aanleiding zijn om met een huisarts te gaan praten. 

    Een paar voorbeelden van zelftests zijn:

    Behandeling van depressie

    Heb je last van somberheidsklachten? Ga dan eerst naar je huisarts. De huisarts kan je helpen met lichte klachten. Maar hij kan je ook doorverwijzen naar een praktijkondersteuner ggz of een GGZ instelling. 

    GGZ

    Heb je ernstigere klachten? Dan verwijst de huisarts je altijd door naar een GGZ instelling. Dit is meestal een psychotherapeut. Je krijgt dan eerst een intakegesprek waarbij de behandelaar onderzoekt wat je klachten precies zijn. Vervolgens wordt er een behandelplan gemaakt.

    Er zijn verschillende soorten behandelingen voor depressie, zoals:

    • online behandelingen;
    • psycho-educatie;
    • cognitieve therapie;
    • lichttherapie;
    • groepscursussen​.

    Bij chronische depressie is een deeltijdbehandeling of opname in een kliniek soms ook een optie.

    Alternatieve geneeswijzen

    Soms hebben mensen met een depressie ook baat bij alternatieve geneeswijzen, zoals bijvoorbeeld acupunctuur of haptonomie.

    Medicijnen

    Bij langdurige en ernstige depressieve klachten kan een arts medicijnen voorschrijven. Deze antidepressiva beïnvloeden bepaalde stofjes in de hersenen. Deze stofjes zijn bepalend voor de gevoelens die een sombere (of vrolijke) stemming veroorzaken. Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten antidepressiva, zoals SSRI, TCA en MAO-remmers. Welk middel het beste werkt, is heel persoonlijk. Goed om te weten: medicijnen werken niet meteen. Het duurt meestal 2 tot 4 weken voordat de depressieve symptomen verminderen. Artsen adviseren vaak om een medicijn dat goed aanslaat 6 maanden tot een jaar te gebruiken.

    Vergoeding zorgverzekering bij depressie

    De basisverzekering vergoedt gelukkig veel van de zorg die je nodig kan hebben bij een depressie. Daarnaast zijn er aanvullende verzekeringen met dekking voor bijvoorbeeld acupunctuur of mindfulness.

    Basisverzekering

    De huisarts en praktijkondersteuner (POH) worden volledig vergoed door je basis zorgverzekering. Er geldt geen eigen risico. Ook psychologische zorg wordt vergoed door de basisverzekering. Dit geldt voor de basis GGZ en voor de gespecialiseerde GGZ. Voor psychologische zorg betaal je eerst je eigen risico. Voor de vergoeding gelden wel bepaalde voorwaarden. Zo moet de diagnose gesteld zijn volgens Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders 5 (DSM-5). Gebruik je bepaalde medicijnen? Medicijnen worden alleen vergoed alleen vergoed als ze zijn opgenomen in het geneesmiddelenvoedingssysteem (GVS). Voor deze medicijnen geldt wel je eigen risico en in sommige gevallen betaal je ook nog een eigen bijdrage.

    Vergoeding aanvullende verzekering

    Er zijn ook mogelijkheden om psychologische hulp of psychosociale therapie vergoed te krijgen via de aanvullende zorgverzekering. Je hebt hiervoor geen officiële diagnose nodig en geen verwijzing van je huisarts. Deze zorg valt meestal onder de complementaire of alternatieve geneeswijzen

    Bronnen en expertise

    Bronnen

    Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:​

    • hersenstichting.nl
    • depressie.nl
    • depressievereniging.nl
    • Mentaalbeter.nl
    • psyq.nl​

    Informatie gecontroleerd door expert

    De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Bas Knopperts. Hij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij Radio 1 en het AD

    Disclaimer

    Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

    Awards

    De zorgverzekering vergelijker van Independer heeft al verschillende prijzen en awards gewonnen, waaronder de WUA Award en de Shopping Award.