Wat is diarree?

Diarree is een waterige en dunne ontlasting. Heb je diarree? Dan moet je op een dag veel vaker naar het toilet dan normaal. Ook heb je constant een dringend gevoel dat je naar de wc moet.

Klachten bij diarree

Heb je diarree? Dan kun je de volgende symptomen herkennen:

  • ​Dunne, waterige poep
  • Pijn in je buik. Soms is dit constant, soms zijn het krampen. Bij krampen kun je de drang om naar de wc te gaan moeilijk tegenhouden.
  • Opgeblazen buik
  • Misselijk zijn en overgeven
  • Moe en slap gevoel
  • Soms: koorts en/of hoofdpijn

Uitdroging bij diarree

Als je diarree hebt, verlies je veel vocht. Heb je daarnaast ook koorts? Dan moet je overgeven en droog je nog sneller uit. Mensen van zeventig jaar of ouder en kinderen onder de twee jaar lopen extra risico op uitdroging. Ben je volwassen en over het algemeen gezond? Dan is de kans klein dat je uitdroogt.

Uitdroging herken je aan:

  • ​constante dorst
  • droge mond
  • uitgedroogde huid
  • weinig plassen en bij het plassen donkere urine
  • duizeligheid of flauwvallen

Je kunt ook ernstig uitgedroogd zijn als je de volgende klachten hebt:

  • ​Je raakt in de war 
  • Je ademt snel en je hart gaat tekeer 
  • Je armen en benen voelen koud aan

Bel de huisarts als je klachten hebt die bij uitdroging horen. Let erop dat je voldoende vocht binnenkrijgt en drink extra veel. Drink vooral water, thee en bouillon. 

Waar kan diarree door komen?

Diarree kan verschillende oorzaken hebben.

  • Buikgriep: meestal komt diarree doordat je buikgriep hebt. De diarree ontstaat dan door een virus. Dit kan bijvoorbeeld het norovirus, rotavirus of coronavirus zijn. 
  • Parasiet of bacterie: voeding of water kan besmet zijn met bacteriën of parasieten. Je eet bijvoorbeeld bedorven voedsel zonder dat je dit goed proeft. Of je drinkt ongezuiverd of ongekookt water. Als je hiervan eet of drinkt, kunnen er infecties in je lichaam ontstaan. Een van de symptomen is vaak diarree. 
  • Medicatie: Gebruik je veel medicijnen? Dan worden ook de goede bacteriën aangevallen. Dit kan de balans in de darmen verstoren, waardoor er diarree ontstaat.
  • Lactose-intolerantie: kun je niet goed tegen zuivel? Dan heb je na het eten of drinken van zuivelproducten vaak last van diarree.
  • Spijsverteringsstoornissen: aandoeningen als de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa of het prikkelbare darmsyndroom zorgen voor diarree. Dit zijn ziekten aan het immuunsysteem, maag of darmen.
  • Reizigersdiarree: krijg je tijdens je reis of direct na terugkomst van een reis last van diarree? Dit wordt ook wel reizigersdiarree genoemd. Vaak wordt deze diarree veroorzaakt door het eten van bedorven voedsel of het drinken van met bacteriën besmet water. In warme landen of een onhygiënische omgeving loop je meer risico op reizigersdiarree.

Adviezen bij diarree

Wat helpt tegen diarree? Volg deze adviezen op als je last hebt van diarree:

  • Drink ruim twee tot drie liter water per dag. Een handige vuistregel is om na elke ontlasting een glas water, thee of bouillon te drinken. Hoe meer je last hebt van diarree, hoe meer je moet drinken. Extra drinken is helemaal belangrijk als je naast diarree ook koorts hebt en overgeeft. Drink liever geen koffie, melk, frisdrank of energiedrank. 
  • Drink steeds kleine beetjes als je moet overgeven. Dit kan bijvoorbeeld elke vijf of tien minuten een of twee slokken water zijn. Zo geef je je lichaam de kans om toch wat vocht vast te houden.
  • Maak je geen zorgen als je een paar dagen minder eet. Tegen je zin eten als je diarree hebt en je ziek voelt, heeft geen zin. Eet wanneer je hier behoefte aan hebt en eet niet te veel in één keer. Kun je eten? Dan voel je je meestal direct iets beter. Als je diarree hebt hoef je niet te stoppen met eten of extra te letten op wat je eet.
  • Vaker last van diarree? Drink dan geen zoete drankjes. Ook als je langer dan een week diarree hebt gehad kunnen je maag en darmen extra gevoelig zijn voor zoete drankjes. Denk aan cola, appelsap of melk. 
  • Doe rustig aan en slaap veel als je koorts hebt. Zo zorg je ervoor dat je goed uitziekt.

Diarree wordt meestal veroorzaakt door een virus, parasiet of bacterie en is daarom besmettelijk. Om besmetting bij diarree te voorkomen, is het slim om je handen goed te wassen met water en zeep. Droog je handen ook steeds goed, en gebruik hiervoor het liefst papieren handdoekjes. Was glazen, borden of bestek dat je hebt gebruikt meteen af.

Adviezen voor kinderen met diarree

Baby’s of kinderen kunnen vaak last hebben van diarree. Hoe kun je je kind of baby het best helpen bij diarree?

  • ​Laat je kind of baby goed drinken. Met borstvoeding kun je gewoon doorgaan. Drinkt je baby niet voldoende? Dan kun je melk aanlengen met water. Geef peuters en oudere kinderen na dunne ontlasting steeds wat te drinken. Bijvoorbeeld thee of een beetje limonade.
  • Laat je kind steeds kleine beetjes drinken. Moet je kind overgeven? Dan is het slim om je kind steeds kleine beetjes te laten drinken. Zoals elke vijf minuten een of twee eetlepels water. Geef liever geen fles of volle beker, deze drinken ze vaak te snel leeg. Steeds kleine slokjes geven zorgt ervoor dat ze toch een beetje vocht vasthouden, ook als ze nog overgeven. Een waterijsje kan ook een goede oplossing zijn.
  • Laat je kind kleine porties eten. Heeft je kindje door diarree een tijd weinig gegeten? Dan is het slim om met kleine porties te beginnen. Je hoeft niet bang te zijn als ze een paar dagen wat minder eten. Je kind dwingen om te eten werkt vaak averechts. Een speciaal dieet bij diarree is daarnaast niet nodig.
  • Voorkom besmettingen als je kind diarree heeft. Verschoon wat vaker de luier en was je handen regelmatig met water en zeep. Is je kindje zindelijk? Let er dan op het handen wassen en drogen na een toiletbezoek. Was borden, bekers en bestek goed af. Maak ook het aanrecht, het toilet en het speelgoed van je kind goed schoon. 

Medicijnen bij diarree

Er zijn twee medicijnen die je bij diarree soms kunt gebruiken. Beide medicijnen kun je vinden bij de apotheek of drogist. Je hebt hier geen recept voor nodig.

  • ORS: heb je last van hevige diarree, waardoor de kans op uitdroging groot is? Gebruik dan ORS. ORS is een speciaal drankje met bepaalde suikers en zouten die je lichaam nodig heeft om vocht vast te kunnen houden. Het is verstandig om ORS te gebruiken als je meer dan zes keer per dag een dunne ontlasting hebt. Of meer dan vier keer per dag moet overgeven. Ook als je ouder bent dan 70 jaar kan ORS handig zijn.
  • Loperamide: met loperamide kun je diarree stoppen. Dit is handig wanneer je een lange tijd moet reizen en weinig naar de wc kunt. Of wanneer je lang moet werken. Loperamide zorgt ervoor dat je minder vaak moet poepen. Het maakt je dus niet beter. Je mag loperamide maximaal twee dagen gebruiken. Gebruik dit niet als je koorts hebt of als er bloed bij je diarree zit. Ook als je zwanger bent of borstvoeding geeft, mag je loperamide niet gebruiken. Bovendien mag je kinderen jonger dan acht jaar geen loperamide geven.​

Hoe gaat het verder bij diarree?

Meestal is diarree niet gevaarlijk en duurt het maar vier tot zeven dagen. Bij negen van de tien mensen is diarree over na tien dagen. Heb je langer last hebt van diarree? Dan komt het waarschijnlijk door een parasiet. Volg de adviezen om ervoor te zorgen dat diarree overgaat. Was en droog je handen goed na elk toiletbezoek en voordat je gaat koken. Blijf ook genoeg drinken. Krijg je klachten die bij uitdroging horen? Dan is het slim om de huisarts te bellen.

Hoe kan ik diarree voorkomen?

Je kunt een aantal dingen doen om diarree te voorkomen.

  • ​Was je handen vaak met water en zeep. Droog je handen ook goed af. Doe dit met een schone handdoek of papieren doekjes die je gelijk daarna weggooit. Droog vooral ook de plekjes tussen je vingers goed. Was je handen altijd nadat je naar de wc bent geweest. Was ook je handen voor het koken, helemaal wanneer je rauw vlees aanraakt. 
  • Let op je voeding en voedselbereiding. Bewaar etensresten in de koelkast, en liever niet langer dan twee dagen. Bewaar restjes van afgehaald of bestel eten helemaal niet. vervang elke dag de theedoek, handdoek en het vaatdoekje in de keuken. Gebruik alleen schone messen en snijplanken. Gebruik voor rauw vlees aparte messen en snijplanken. 
  • Tips om reizigersdiarree te voorkomen. Om diarree tijdens of na je reis te voorkomen, is het slim om altijd flessenwater of gezuiverd water te drinken. Poets ook je tanden met flessenwater en houd je mond dicht tijdens het douchen. Maak groente of fruit goed schoon met flessenwater of gezuiverd water. Eet geen rauw of niet gare vleesproducten of zuivel. Eet alleen door en door verwarmd voedsel dat goed gaar is. Vraag voor je reis bij de GGD informatie aan over de voedsel- en drinkwatervoorzieningen in het land van bestemming.

Wanneer moet ik contact opnemen met de huisarts?

Heb je naast diarree een suf gevoel, raak je in de war of heb je het gevoel dat je gaat flauwvallen? Bel dan direct de huisarts of huisartsenpost.

Heb je diarree in een van de volgende situaties? Bel dan dezelfde dag nog de huisarts of de huisartsenpost:

  • ​De diarreeklachten worden erger. Je hebt langer dan drie dagen zes keer per dag dunne ontlasting.
  • De diarree is na een week nog niet over.
  • Je blijft overgeven. Je drinkt niet of te weinig.
  • Je hebt een dag niet meer geplast.
  • Je hebt rectale pijn.
  • Er zit slijm en bloed in de ontlasting.
  • Je hebt diabetes.
  • Je bent zeventig jaar of ouder en je hebt langer dan een dag diarree. Je hebt ook koorts of je hebt langer dan acht uur niet geplast.

Bel ook de huisarts als je diarree hebt en je een van de volgende medicijnen gebruikt:

  • ​Plaspillen of medicijnen tegen een hoge bloeddruk
  • Medicijnen tegen epilepsie
  • Bloedverdunners (antistollingsmiddelen)
  • Hartmedicatie (digoxine)
  • Medicijnen bij een stemmingsstoornis, zoals depressie (lithium)

Bronnen en expertise

Bronnen

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:​

  • ​Zorginstituut Nederland
  • Thuisarts.nl

Informatie gecontroleerd door expert

De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Bas Knopperts. Hij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij Radio 1 en het AD

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

De zorgverzekering vergelijker van Independer heeft al verschillende prijzen en awards gewonnen, waaronder de WUA Award en de Shopping Award.