Wat is een keelontsteking?

Je hebt een keelontsteking als de slijmvliezen in je keel zijn ontstoken. Een keelontsteking of keelpijn geeft een vervelend gevoel in je keel. Tijdens het slikken voel je soms een scherpe pijn. Meestal wordt een keelontsteking of keelpijn veroorzaakt door een verkoudheidsvirus of griepvirus.

Soms raken ook je amandelen ontstoken. Dit noem je tonsillitis. Je amandelen zijn belangrijk bij de afweer tegen bacteriën en virussen. Je krijgt een amandelontsteking als veel ziekteverwekkers zich ophopen in je keel.

Wat is de oorzaak van een keelontsteking?

Een keelontsteking of keelpijn wordt meestal veroorzaakt door een verkoudheidsvirus. Ook een bacterie of schimmel kan de oorzaak van een keelontsteking of keelpijn zijn. In heel zeldzame gevallen kan de pijn in je keel komen door het Pfeiffervirus of een soa. Een keelontsteking is ook een van de symptomen van het coronavirus. Wil je er zeker van zijn dat je geen corona hebt? Laat je dan testen.

Heb je een verzwakt afweersysteem? Dan is de kans op een (chronische) keelontsteking groter. Dit kan komen door veel stress of bepaalde medicatie, zoals een chemobehandeling. Andere risicofactoren bij keelpijn zijn:

  • ​Roken 
  • Alcohol 
  • Stem overbelasten (door veel te zingen of te schreeuwen)
  • Luchtvervuiling
  • Droge lucht inademen (een luchtbevochtiger en/of planten in huis plaatsen kan dit voorkomen)
  • Vergrote schildklier
  • Een soa

Wat zijn de symptomen van een keelontsteking?

De belangrijkste keelontsteking symptomen zijn:

  • ​Een opgezette en rode keel
  • Witte vlekjes of dik wit slijm in de keel
  • Pijnlijk of branderig gevoel in de keel
  • Pijn bij het slikken en praten
  • Hoesten
  • Hese stem
  • Opgezette lymfeklieren in je hals
  • Koorts 
  • Oorpijn

Is een keelontsteking besmettelijk?

Een keelontsteking is besmettelijk. Dit komt doordat een keelontsteking of keelpijn vaak veroorzaakt wordt door een virus. Dit virus zit in je speeksel, slijm en snot. 

Zo kun je voorkomen dat je anderen besmet:

  • ​Houd voldoende afstand. Bij praten, hoesten of niezen komen er druppeltjes met het virus in de lucht, die anderen makkelijk kunnen inademen.
  • Nies in je elleboog. Of gebruik een papieren zakdoek om in te niezen, die je daarna direct weggooit. Zo kunnen de virusdruppeltjes zich niet verspreiden.
  • Was je handen regelmatig. Droog je handen ook steeds goed. Was daarnaast kopjes, bestek en glazen na gebruik goed af en zorg dat je huisgenoten deze niet per ongeluk gebruiken. Vervang thee- en handdoeken regelmatig.
  • Zorg voor goede ventilatie. Door je huis goed te ventileren kan het virus zich minder makkelijk verspreiden. Gebruik bijvoorbeeld ventilatieroosters van het ventilatiesysteem in je woning of zet een kiepraampje open in de keuken. 

Wat helpt tegen keelpijn?

Er zijn verschillende dingen die je kunt doen om keelpijn of een keelontsteking te verzachten.

  • ​Zuigtabletten. Hoewel niet is bewezen dat zuigtabletten sneller werken, kan het soms een verzachtende werking hebben bij keelpijn. Heb je een keelontsteking? Dan werkt een zuigtablet niet. Pas op met zuigtabletten die NSAID's bevatten (zoals flurbiprofen). NSAID’s zijn ontstekingsremmende pijnstillers, die soms gepaard gaan met bijwerkingen. Lees voor het gebruik altijd de bijsluiter.
  • Snoepjes. Snoep, zoals drop, zuurtjes of winegums werken bij keelpijn net zo goed als een zuigtablet. Ook met snoepjes kun je de scherpe pijn of het vervelende gevoel in je keel verzachten.
  • Natuurlijke middelen. Er zijn ook mensen die het liefst voor een natuurlijk middel kiezen om de pijn in de keel mee te verzachten. Denk aan kamillethee, zoethout, pepermuntolie of manuka honing. Ook gemberthee met citroen en honing kan een verzachtende werking hebben. 
  • Koud water of een ijsje. Bij een keelontsteking of keelpijn verminder je de pijn door een beetje koud water te drinken of een waterijsje te eten. 
  • Neem voldoende rust. Heb je naast keelpijn of een keelontsteking ook koorts? Zorg er dan zeker voor dat je voldoende rust neemt. Probeer voldoende te slapen, mijd stressvolle situaties op het werk en zorg voor ontspanning.
  • Praat zo min mogelijk. Moet je toch praten? Praat dan op een normale manier en ga niet fluisteren. Veel mensen denken dat fluisteren helpt als je last hebt van je keel. Het tegendeel is waar: door te fluisteren belast je je stem en verbruik je meer energie.

Is er een behandeling bij een keelontsteking?

Keelpijn of een keelontsteking is meestal binnen tien dagen weer over. Er is geen behandeling bij een keelontsteking, en dat is vaak ook niet nodig. 

Medicatie bij keelpijn of een keelontsteking:
  • ​Paracetamol. Heb je erg veel last van pijn? Neem dan paracetamol. Bij veel pijn is het advies om vier keer per dag twee tabletten te nemen van 500 mg. Wanneer slikken nauwelijks gaat, is het slim om oplostabletten of paracetamoldrank te gebruiken.
  • Ibuprofen, naproxen of diclofenac. Als paracetamol niet voldoende werkt, kun je kiezen voor ibuprofen, naproxen of diclofenac. Je kunt hier wel bijwerkingen van krijgen. Ook kun je deze pijnstillers niet altijd gebruiken in combinatie met andere medicijnen. Wees met het gebruik van deze pijnstillers dus voorzichtig en lees altijd de bijsluiter. Of vraag om advies bij de huisarts of apotheek.
  • Antibiotica. Heb je een keelontsteking die langer aanhoudt, en die wordt veroorzaakt door een bacterie? Dan krijg je soms antibiotica voorgeschreven van de huisarts. Bij een keelontsteking veroorzaakt door een virus heeft antibiotica geen nut. Het gebruik van antibiotica kan bijwerkingen veroorzaken. Hoe vaker je antibiotica gebruikt, hoe minder goed het werkt.

Heeft je kind vier of meer ernstige keelontstekingen per jaar? Dan kun je overwegen om de amandelen van je kindje te laten weghalen. Bespreek de voor- en nadelen van deze operatie met je huisarts.

Wanneer moet ik contact opnemen met de huisarts?

Meestal is een keelontsteking niet gevaarlijk, maar soms kunnen er ernstige klachten ontstaan.

Bel de huisarts of huisartsenpost direct in de volgende situaties:

  • ​Je ademt snel of moeilijk
  • Bij het ademhalen is er een piepend of gierend geluid te horen
  • Je kunt niet meer goed drinken of slikken
  • Je kwijlt
  • Je mond opendoen lukt niet goed
  • Je voelt je steeds zieker en de longontsteking gaat niet over
  • Je voelt een heftige pijn aan een kant van je hoofd (zoals oorpijn)
  • Je hebt een verminderde weerstand, bijvoorbeeld door een chronische ziekte of medicatie

Neem op een werkdag contact op met je huisarts in de volgende situaties:

  • ​Je hebt langer dan drie dagen koorts
  • Je keelontsteking is na tien dagen niet over
  • Je twijfelt over het gebruik van een NSAID
  • Je hebt een soa en vermoedt dat dit de oorzaak van je keelontsteking is

Hoe kan ik keelpijn of een keelontsteking voorkomen?

Een keelontsteking of keelpijn kun je nooit helemaal voorkomen. Soms gaan er bepaalde virussen rond waar je niet aan ontkomt. Dit is vooral in de winter en eerste lentemaanden het geval. Je kunt er wel voor zorgen dat je je weerstand op peil houdt.

Zo kun je je weerstand een handje helpen:

  • ​Eet gezond en gevarieerd. Eet veel groente, fruit, peulvruchten, noten en volkoren graanproducten. Probeer niet te veel bewerkte voedingsmiddelen of ongezonde snacks met veel suiker en zout te eten.
  • Voldoende drinken. Drink voldoende water en thee. Zo voorkom je dat je keel uitdroogt en spoel je eventuele bacteriën weg.
  • Voldoende ontspanning en nachtrust. Zorg elke dag voor voldoende ontspanning. Maak bijvoorbeeld een wandeling tijdens je lunchpauze, doe wat yoga-oefeningen of neem een warme douche. Of doe iets creatiefs: schilderen, tekenen, knutselen, borduren of breien helpen je te ontspannen. Zorg ook voor een vast slaapritme en ga elke avond op hetzelfde tijdstip naar bed. Probeer elke nacht zeker zeven tot acht uur slaap te pakken.
  • Stop met roken en drinken. Rook je? Probeer dan te stoppen. Matig ook met alcohol als je dit regelmatig drinkt. Roken en drinken zorgen ervoor dat klachten van een keelontsteking langer aanhouden.

Bronnen en expertise

Bronnen

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:​

  • ​Zorginstituut Nederland
  • Thuisarts.nl

Informatie gecontroleerd door expert

De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Bas Knopperts. Hij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij Radio 1 en het AD

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

De zorgverzekering vergelijker van Independer heeft al verschillende prijzen en awards gewonnen, waaronder de WUA Award en de Shopping Award.