Wat is (brandend) maagzuur?

Maagzuur wordt aangemaakt in je maag en heeft een hoge zuurgraad. Dit maagsap is nodig voor de spijsvertering. Ook doodt maagzuur bacteriën in het voedsel dat je gegeten hebt. Wanneer er te veel maagzuur wordt aangemaakt in je maag, geeft dit een brandend en pijnlijk gevoel in je buik. Daarnaast kan het gebeuren dat het teveel aan maagzuur terugstroomt door je slokdarm. Dit heet ook wel reflux of oprisping.

Wat zijn symptomen van maagzuur?

Maagklachten die bij brandend maagzuur horen:

  • ​Een brandend, pijnlijk gevoel boven in je buik (je maag)
  • Pijn of branderig gevoel achter je borstbeen
  • Een opgeblazen buik
  • Misselijk zijn of zelfs overgeven
  • Snel een vol gevoel hebben na de maaltijd
  • Opboeren of oprispingen (zure maaginhoud komt via de slokdarm in je keel of mond terecht)

In sommige gevallen kun je zelfs last hebben van uitstralende pijn naar je hals, rug en schouderbladen. Deze klachten lijken soms veel op hartklachten.

Heb je veel last van reflux symptomen waarbij er maagzuur in je keel of mond terechtkomt? Dan kan je ook keelklachten krijgen. Bijvoorbeeld heesheid, prikkelhoest, slikklachten of het gevoel dat er iets in je keel zit (globusgevoel). Als je vaak last hebt van oprispingen, kan het maagzuur je gebit aantasten.

Wat veroorzaakt maagzuur?

Tussen je borstkas en je buik zit het middenrif. Je slokdarm zit boven het middenrif, je maag daaronder. Tussen je slokdarm en je maag zit een sluitspier. Dit is een soort klepje dat opengaat zodra er eten via de slokdarm naar de maag wordt vervoerd. De sluitspier sluit automatisch, zodat er geen maagsappen of voedsel weer terug je slokdarm in stromen. Als het klepje niet goed sluit, kan maagzuur in je slokdarm een vervelend gevoel veroorzaken.

Hoe maagzuur of maagklachten ontstaan is vaak moeilijk aan te wijzen. Maagklachten hebben dan ook verschillende oorzaken:

  • Middenrifbreuk. Je spreekt van een middenrifbreuk wanneer je middenrifspieren te ver uit elkaar staan. Hierdoor steekt je maag een beetje boven je middenrif uit en sluit je sluitspier niet goed meer. Zo kan je maaginhoud makkelijk weer in je slokdarm terechtkomen.
  • Te veel druk op je maag. Als er minder ruimte is in de buikholte, ontstaat er druk op je maag. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren als je overgewicht hebt, last hebt van verstopping of als je zwanger bent. Bij te veel druk op je maag stroomt maagzuur makkelijk terug je slokdarm in.
  • Roken en alcoholgebruik. Rook of drink je veel? Soms verslapt de sluitspier als je veel nicotine of alcohol gebruikt. Hierdoor wordt je maag niet goed afgesloten en stroomt maagzuur sneller terug in je slokdarm.
  • Voeding en dranken. Bepaald voedsel en sommige dranken kunnen maagzuur veroorzaken. Bijvoorbeeld pepermunt, koffie, sterke thee, chocola, citrusvruchten, scherpe kruiden, gefrituurd eten, volle zuivelproducten en koolzuurhoudende dranken kunnen je sluitspier verslappen. 
  • Psychische klachten. Ben je erg gestrest, ervaar je angstklachten of heb je last van somberheid? Ook psychische klachten kunnen maagzuur veroorzaken.

Reflux klachten ontstaan meestal na het eten, als je bukt of gaat liggen.

Kan maagzuur kwaad?

Maagzuur kan niet meteen kwaad. Iedereen heeft weleens last van brandend maagzuur. Bijvoorbeeld na het eten van een zware maaltijd of gefrituurd voedsel. Dit gaat meestal snel weer over. Heb je regelmatig last van brandend maagzuur en oprispingen? Dan kan dit erg vervelend zijn. Er kan na verloop van tijd zelfs een slokdarmontsteking ontstaan.

Wat helpt tegen maagzuur?

Maagklachten en maagzuur gaan meestal vanzelf weer over. Heb je veel last van maagklachten? Dan kun je de volgende dingen doen:

  • ​Eet verspreid over de dag. Het is beter om niet in een keer te veel te eten. Verspreid je eetmomenten in plaats daarvan over de dag. Bijvoorbeeld drie grotere maaltijden (ontbijt, lunch en diner) en vier kleine eetmomenten tussendoor. Of eet zes keer per dag een kleine portie. Probeer ook een korte wandeling te maken na de maaltijd.
  • Kauw goed en eet langzaam. Zorg ervoor dat je niet te gehaast gaat eten. Hierdoor kauw je meestal niet goed. Rustig eten en goed kauwen is beter voor de spijsvertering. Bovendien kan je lichaam de belangrijkste voedingsstoffen uit het voedsel makkelijker opnemen.
  • Eet niet voor het slapengaan. Trek voor je naar bed gaat? Als je vaak last hebt van brandend maagzuur is het beter om niet te eten voor je gaat slapen. Ga je met een volle maag in bed liggen? Dan is de kans op brandend maagzuur en andere maagklachten groter.
  • Drink voldoende. Naast het eten van de juiste voeding op de juiste manier, is ook drinken belangrijk. Drink zeker 1,5 liter per dag. Dit kan water of thee zijn.

Hoe kan ik maagzuur voorkomen?

  • Stop met roken en drink zo weinig mogelijk alcohol. Geen alchohol is het best voor je gezondheid. Ook stoppen met roken is een goed idee. Nicotine en alcohol zorgen er namelijk voor dat de sluitspier tussen je slokdarm en maag verslapt. Zo vergroot je de kans op maagklachten en oprispingen. Heb je hulp nodig bij het stoppen met roken? Neem dan contact op met je huisarts.
  • Probeer af te vallen als je te zwaar bent. Als je overgewicht hebt, heeft je buikholte minder ruimte. Hierdoor ontstaat er een druk op je maag, met maagklachten tot gevolg. Door af te vallen krijgt je buikholte weer meer ruimte en verminderen de klachten.
  • Eet gezond. Eet veel vezelrijke voedingsmiddelen. Wees voorzichtig met eten en drinken waar je gevoelig voor bent. Bijvoorbeeld koffie, chocolade, vet of pittig eten, eten met veel kruiden of alcohol. Verwijder niet al deze producten uit je eetpatroon. Stop liever steeds met één voedingsmiddel of drankje tegelijk. Zo ontdek je na een paar weken of je maagklachten hiervan inderdaad minder worden.
  • Beweeg voldoende. Door voldoende te bewegen kunnen je maagklachten verminderen. Zorg ervoor dat je elke dag minstens een half uur beweegt. Neem wat vaker de fiets, maak een wandeling tijdens je lunchpauze of ga op zoek naar een sport die je leuk vindt. Het kan ook helpen om samen met een collega of vriend(in) te sporten.
  • Zorg voor voldoende ontspanning. Als je te veel stress hebt, kun je last krijgen van brandend maagzuur en andere maagklachten. Zorg ervoor dat je elke dag voldoende ontspant. Doe bijvoorbeeld yoga-oefeningen, ga een ommetje maken of doe iets met je handen (tuinieren, puzzelen of iets creatiefs). Heb je veel werkstress? Praat erover met je collega’s, je leidinggevende of de bedrijfsarts.

Maagklachten door medicijnen

Het slikken van medicijnen gaat soms gepaard met bijwerkingen. Een van die bijwerkingen kunnen maagklachten en maagzuur zijn. Bijvoorbeeld bij pijnstillers (naproxen, ibuprofen of diclofenac), antibiotica, antidepressiva, diabetesmedicatie (metformine), medicijnen bij hart- en vaatziekten of bloedverdunners. Heb je erg veel last van maagklachten of andere bijwerkingen wanneer je bepaalde medicijnen gebruikt? Dan helpt het om de medicatie op een vast tijdstip te nemen. Sommige medicatie neem je bijvoorbeeld alleen vlak voor het slapengaan of juist net na de maaltijd.

Worden de maagklachten niet minder? Bespreek dit met je huisarts. Soms krijg je het advies om het medicijn minder vaak te nemen. Ook kan de huisarts je andere medicatie voorschrijven. Heb je al veel maagklachten en krijg je een nieuw medicijn? Geef dit dan altijd door aan je huisarts.

Behandeling van maagklachten

Maagklachten gaan meestal vanzelf over. Houden je klachten langer aan en helpen de voedingsadviezen niet? Dan kan medicatie helpen. Zorg er wel voor dat je dit niet te lang gebruikt: het liefst twee tot maximaal vier weken.

Er zijn verschillende soorten maagmedicijnen:

  • ​Maagzuurbinders. Met maagzuurbinders kun je maagklachten snel verhelpen. Een maagzuurbinder bindt zich aan het maagzuur, waardoor je maaginhoud minder zuur wordt. Hiermee verminder je snel het brandende en pijnlijke gevoel. Er zijn pillen of drankjes. Sommige kun je vinden bij de drogist, andere krijg je alleen op recept. Neem het medicijn een uur na elke maaltijd en vlak voor je naar bed gaat.
  • Maagbeschermers. Helpt de maagzuurbinder niet genoeg? Dan kun je een slijmvliesbeschermer of maagbeschermer proberen. Deze medicatie zorgt voor een beschermend laagje aan de binnenkant van je maag en slokdarm. Hierdoor zijn deze delen van je lichaam beschermd tegen maagzuur. Neem bijvoorbeeld sucralfaat als poeder of drankje. Neem een maagbeschermer een uur na elke maaltijd en vlak voor het slapengaan.
  • Maagzuurremmers. Als een maagzuurbinder of maagbeschermer niet werkt, kun je kiezen voor een maagzuurremmer. Deze medicatie zorgt ervoor dat er minder maagzuur wordt aangemaakt. Je kunt kiezen uit medicijnen als PPI's (zoals omeprazol) of H2-blokkers (zoals famotidine). Gebruik je PPI’s? Neem dan een keer per dag een pil. Van H2-blokkers kun je een of twee pillen per dag innemen.

Gebruik deze medicatie alleen in overleg met de huisarts en gebruik dit niet te lang achter elkaar. Houd er ook rekening mee dat je soms te maken krijgt met bijwerkingen. Denk aan een vitamine B12-tekort, botontkalking en maag- en darmontstekingen.

Wanneer moet ik contact opnemen met de huisarts?

Bel met spoed naar de huisarts als je brandend maagzuur én een van de volgende klachten hebt:

  • ​Je ontlasting is plakkerig en zwart (niet donkerbruin).
  • De pijn gaat niet meer weg en is zelfs zo erg dat het ondraaglijk is.
  • Je krijgt een suf gevoel en valt continu bijna flauw.
  • Je hebt ernstige buikpijn die erger wordt als je beweegt.De pijn wordt erger als je je buik aanraakt of loslaat, of als je moet hoesten en lachen.
  • Je hebt naast heftige buikpijn ook koorts.
  • Als je overgeeft zit hier bloed bij.

Bronnen en expertise

Bronnen

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:​

  • ​Zorginstituut Nederland
  • Thuisarts.nl
  • Maag Lever Darm Stichting

Informatie gecontroleerd door expert

De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Bas Knopperts. Hij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij Radio 1 en het AD

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

De zorgverzekering vergelijker van Independer heeft al verschillende prijzen en awards gewonnen, waaronder de WUA Award en de Shopping Award.