Wat is de Zorgverzekeringswet?

De Zorgverzekeringswet (Zvw) regelt sinds 2006 dat iedereen die in Nederland woont of werkt een basiszorgverzekering heeft. De wet heeft een aantal uitgangspunten:


  • De inhoud van het basispakket is wettelijk bepaald en voor iedereen hetzelfde. 
  • Zorgverzekeraars moeten iedereen accepteren voor een basisverzekering. 
  • Zorgverzekeraars moeten zorgen dat de zorg uit de basisverzekering goed beschikbaar is. 
  • De zorgpremie mag niet beïnvloed worden door je persoonlijke situatie, zoals je gezondheid, leeftijd en inkomen. 
  • Iedereen die in Nederland woont of werkt is verplicht om een basisverzekering af te sluiten. 
  • Je mag zelf je zorgverzekeraar en zorgverzekering kiezen. 
  • Aan het eind van elk jaar mag je je zorgverzekering aanpassen en overstappen naar een andere zorgverzekeraar.


Zorgverzekeringswet opvolger van de ziekenfondswet

De Zorgverzekeringswet bestaat sinds 1 januari 2006. De wet is de opvolger van de Ziekenfondswet. Daarmee was iedereen onder de inkomensgrens verplicht verzekerd via het ziekenfonds van de overheid. Verdiende je meer? Dan was je als ‘particulier’ verzekerd bij een zorgverzekeraar. Met de basisverzekering is nu iedere Nederlander verzekerd via een zorgverzekeraar van zijn keuze. Mensen hebben tegenwoordig dus meer zelf te kiezen.

Is een basisverzekering verplicht?

Voor iedereen die in Nederland woont of werkt, is een basisverzekering verplicht. Met een basisverzekering ben je verzekerd voor de meeste zorg. Denk aan een bezoek aan de huisarts, spoedeisende hulp in het ziekenhuis of geneesmiddelen. Elk jaar bepaalt de overheid welke zorg in het basispakket zit. Voor de meeste zorg in het basispakket geldt een eigen risico. Daarnaast kan er ook sprake zijn van een eigen bijdrage. Goed om te weten: kinderen tot 18 jaar zijn automatisch meeverzekerd met één van de ouders.

Er gelden een paar uitzonderingen, zoals voor militairen en gevangenen.

Kom je vanuit het buitenland? Regel snel een zorgverzekering

Kom je in Nederland wonen of werken? Je bent dan verplicht om binnen vier maanden een zorgverzekering af te sluiten. Ook als je nog een buitenlandse zorgverzekering hebt. Maar heb je een buitenlandse werkgever? Dan mag je je verzekering van het land waar je vandaan komt wel houden. Daar zijn wel regels voor.

Let op: heb je nog geen verblijfsvergunning? Dan gelden er andere regels.

Check vergoedingen basisverzekering

Tip: in dit overzicht vind je alle vergoedingen vanuit de basisverzekering.

Wat gebeurt er als je geen zorgverzekering hebt?

Heb je geen basisverzekering? Dan ben je onverzekerd. Het CAK stuurt je dan een brief. Je hebt vervolgens drie maanden de tijd om een zorgverzekering te regelen. Doe je dat niet, dan krijg je een boete. Ook moet je als je onverzekerd bent, zelf de kosten voor medische zorg betalen. Na twee boetes meldt het CAK je aan bij een zorgverzekeraar. Het CAK houdt dan twaalf maanden premie in op je inkomen (als je dat hebt).

Heb je wel een zorgverzekering, maar betaal je die vervolgens niet? Dan word je gezien als wanbetaler. Hier lees je wat er gebeurt als je je zorgpremie niet betaalt

Is een aanvullende verzekering verplicht?

Niet alle zorg zit in de basisverzekering. Heb je extra zorg nodig? Dan kun je zelf vrijwillig een aanvullende verzekering afsluiten. Dit is dus niet verplicht. Een aanvullende verzekering is niet verplicht. Met een aanvullende verzekering kan je de vergoeding die je krijgt voor zorg uitbreiden. Bijvoorbeeld een extra tandarts vergoeding of vergoeding voor fysiotherapie. De zorgverzekeraar bepaalt de voorwaarden en vergoedingen. Er zijn veel verschillende aanvullende pakketten. Zorg dus dat je je aanvullende verzekering goed afstemt op de zorg die je nodig hebt.

Wat is de acceptatieplicht?

De acceptatieplicht is een onderdeel van de Zorgverzekeringswet. Deze plicht betekent dat zorgverzekeraars verplicht zijn om iedereen te accepteren voor de basisverzekering. Wat je leeftijd of gezondheidssituatie ook is. Dus ook als je bijvoorbeeld chronisch ziek bent. Daarnaast is de premie voor iedereen gelijk. Natuurlijk kan de premie wel verschillen per verzekeraar. Zorgverzekeraars mogen trouwens korting geven op de basisverzekering. Maar dit geldt alleen voor collectieven. Bijvoorbeeld via de werkgever of sportvereniging. Voor de basisverzekering mogen verzekeraars nog maximaal 5 % korting geven, terwijl dat voorgaande jaren soms wel 10 % was.

Geldt de acceptatieplicht ook voor de aanvullende verzekering?

De acceptatieplicht geldt alleen voor de basisverzekering. Een zorgverzekeraar mag je wel weigeren voor een aanvullende verzekering. Ze kunnen namelijk medische acceptatie toepassen. Ook kan er een wachttijd zijn. Je moet dan een bepaalde tijd verzekerd zijn voordat je recht hebt op vergoeding. Voorbeeld: wil je een vergoeding voor een beugel uit je tandartsverzekering? Dan moet je eerst een jaar verzekerd zijn, voordat je een vergoeding krijgt.

Wat is de zorgplicht?

Zorgverzekeraars voeren de wet uit door zorgverzekeringen aan te bieden. De zorgplicht. Dat betekent: betaalbare en goede zorg is voor iedereen toegankelijk. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) controleert of verzekeraars zich houden aan de Zorgverzekeringswet. Het doel: dat alle verzekerden toegang hebben tot betaalbare en goede zorg. Is er bijvoorbeeld een wachtlijst voor een behandeling? Dan is het aan de zorgverzekeraar om te bemiddelen, zodat je snel geholpen wordt bij een ander ziekenhuis in de buurt.

Wie betaalt de zorgverzekering?

Om de kosten voor alle zorg in Nederland te betalen, leggen we allemaal wat bij. Zo is er een algemeen verzekeringsfonds voor zorgverzekeraars. Als verzekerde betaal je verschillende kosten. Dat zijn een inkomensafhankelijke bijdrage, zorgpremie, eigen risico en eigen bijdrage.

Inkomensafhankelijke bijdrage

Heb je een inkomen? Dan betaal je een inkomensafhankelijke bijdrage voor de basisverzekering. Hoeveel dit is, hangt af van je inkomen en op welke manier je inkomen tot stand komt. Bijvoorbeeld uit loon, pensioen of winst uit een onderneming. Ben je een werknemer? Dan wordt deze bijdrage automatisch op je loon ingehouden. In 2020 is dit 6,70 procent. Ondernemers en gepensioneerden dragen 5,45 procent bij.

Zorgpremie

Iedere verzekerde vanaf 18 jaar betaalt voor zijn zorgverzekering een premie aan de zorgverzekeraar. Benieuwd naar de zorgpremie per zorgverzekeraar? Bekijk het overzicht van de premies van de basisverzekering.

Eigen risico

Voor de meeste zorg uit de basisverzekering betaal je het eigen risico. In 2020 betaal je zelf de eerste 385 euro. Daarna betaalt de zorgverzekeraar de kosten. Aan het begin van elk jaar wordt de teller van het eigen risico op nul gezet. Goed om te weten: niet alle zorg valt onder het eigen risico. Zo krijg je een bezoek aan de huisarts altijd volledig vergoed. Je kunt het eigen risico ook vrijwillig verhogen. Zo krijg je korting op de premie voor je zorgverzekering.

Eigen bijdrage

Een eigen bijdrage is een bedrag dat je zelf moet betalen als je zorgverzekering niet alles vergoedt. Voor sommige zorg betaal je altijd een eigen bijdrage. Dit eenmalige bedrag betaal je bijvoorbeeld voor bepaalde geneesmiddelen (ADHD-medicijnen), gehoorapparaten en kraamzorg.

Zorgtoeslag

Heb je weinig of geen inkomen? Dan heb je recht op zorgtoeslag. Dat is een bijdrage in de kosten voor je zorgverzekering. Hoeveel je precies krijgt, hangt af van je inkomen.