Krentenbaard: symptomen en behandeling

In het kort

Wat is krentenbaard?

Krentenbaard of impetigo is een besmettelijke infectieziekte van de huid. Dit wordt veroorzaakt door een bacterie. Meestal is dit de stafylokok, maar het kan ook de streptokok zijn. Soms hebben mensen deze bacterie in hun neus of keel zitten zonder dat ze hier iets van merken. Krentenbaard zit vaak rond de neus of mond, maar kan overal op het lichaam voorkomen. Het bestaat uit wondjes, plekjes en blaasjes op de huid. Krentenbaard komt het meest voor bij kinderen onder de 12 jaar, maar ook als volwassene kun je krentenbaard krijgen. Krentenbaard is erg besmettelijk, maar niet gevaarlijk. Meestal gaat krentenbaard na een tot drie weken vanzelf weer over.

Wat zijn de symptomen van krentenbaard?

Heb je krentenbaard? Dan heb je last van de volgende klachten:

• De wondjes ontstaan vaak op een plek waar de huid al kapot is. Bijvoorbeeld door een schaafwondje, een muggenbult, waterpokken of eczeem.
• Je krijgt wondjes op de huid die niet snel genezen.
• Er zijn rode plekken zichtbaar bij een lichte huid. Bij een donkere huid wordt de huid donkerder op de plek waar de wondjes en blaasjes ontstaan. 
• Ook ontstaan er blaasjes met gele pus erin. Deze blaasjes kunnen open knappen en opdrogen. Hierna ontstaat er een gele of bruine korst.
• Soms vloeien de wondjes en blaasjes samen tot één grote plek. Daarnaast kunnen de wondjes en plekjes zich snel uitbreiden.
• Soms heb je alleen last van blaasjes en ontstaan er geen korstjes.
• Soms kunnen de wondjes, plekjes en blaasjes jeuken of pijn doen.
• Ook kunnen klieren in de hals opgezet zijn. Deze opgezette klieren kunnen pijn doen.

Meestal begint krentenbaard rond de neus of mond. Maar het kan voorkomen op het hele lichaam. Het kan bijvoorbeeld beginnen op de armen of benen.

Hoe kan je krentenbaard krijgen?

Krentenbaard wordt veroorzaakt door een bacterie, zoals de stafylokok of streptokok. Veel mensen dragen deze bacterie bij zich in de neus of keel. Dit geeft niet direct klachten. Is de huid in je gezicht beschadigd? Dan kan de bacterie een ontsteking van de huid veroorzaken. Meestal krijg jij of je kind de bacterie door de handen van iemand anders aan te raken. Of door spullen te gebruiken waar de bacterie op zit, zoals een handdoek of speelgoed. Soms krijg je de bacterie doordat iemand moet hoesten of niezen, maar dit komt niet vaak voor. De bacterie kan zich over het lichaam verspreiden via de vingers. Op die manier kan je anderen gemakkelijk besmetten. Pas wanneer de wondjes en blaasjes zijn ingedroogd is besmetting niet meer mogelijk. 

Adviezen bij krentenbaard

Volg deze adviezen op bij krentenbaard:

• Raak de wondjes niet aan en probeer ze niet open te krabben. Knip je nagels kort, zodat je wondjes minder snel openkrabt. Op die manier kan de bacterie zich minder makkelijk over je lichaam verspreiden. Heeft je kind krentenbaard en is het oud genoeg? Probeer dit dan aan je kind uit te leggen.
• Was je handen regelmatig met water en zeep. Alcohol of jodium werken niet beter dan zeep. Droog de handen steeds goed af.
• Gebruik voor het drogen van de handen elke dag een schone handdoek. Gebruik deze handdoek alleen zelf.
• Laat iedereen in huis hun handen regelmatig goed wassen met water en zeep. Zo kunnen ze voorkomen dat zij ook krentenbaard krijgen.
• Dingen die je dagelijks vaak aanraakt kun je één keer per dag schoonmaken met water en zeep. Denk aan de trapleuning, deurklinken en de tafel. Maak daarnaast speelgoed waar je kind vaak mee speelt regelmatig schoon.
• Houd de plekken niet nat met een nat verband. Het is niet bewezen dat dit de krentenbaard sneller laat genezen. Soms verergert de ontsteking juist. Bij veel korsten kan het natmaken en weghalen van de korstjes er wel voor zorgen dat het sneller geneest.
• Blijf uit de buurt van mensen met een verzwakt immuunsysteem, zoals ouderen of mensen die een chemobehandeling volgen. Blijf ook uit de buurt van mensen met eczeem. Zij hebben een grotere kans om krentenbaard op te lopen.
• Werk je in de zorg of in een restaurant met voedsel? Overleg dan altijd eerst met de bedrijfsarts voor je naar je werk gaat. Van de bedrijfsarts krijg je advies.

Krentenbaard behandelen

Krentenbaard geneest meestal vanzelf na een tot drie weken. Met medicatie geneest krentenbaard sneller. Bovendien verspreidt krentenbaard zich minder over je hele lichaam en is de kans kleiner dat je anderen besmet.

• Crème
• Je kunt van de huisarts fusidinezuur op de huid krijgen. Hierin zit een medicijn tegen de bacteriën. Smeer deze crème drie keer per dag op de plekken. Blijf nog een paar dagen doorsmeren als de wondjes genezen zijn. Gebruik fusidinezuur niet langer dan 14 dagen.
• Pillen
• Ben je ziek, heb je koorts of worden de wondjes steeds groter? Of heb je een verminderde weerstand door een bepaalde ziekte of medicatie? Dan schrijft de huisarts pillen voor. Bijvoorbeeld flucloxacilline en claritromycine. In deze pillen zit ook een medicijn tegen de bacteriën.

Twee dagen na de start met een crème of pillen is krentenbaard niet meer besmettelijk.

Wat kun je doen als je vaker krentenbaard hebt?

Vooral kinderen kunnen vaker last hebben van krentenbaard. Het is belangrijk om de adviezen dan extra goed op te volgen.

• Controleer je huid regelmatig op wondjes. Of controleer de huid van je kind met regelmaat op wondjes.
• Heb je een wondje ontdekt? Spoel het wondje af met koud water. Dep ze droog met een schone handdoek. Raak de wondjes niet aan met je handen. Dek ze vervolgens af met een gaasje. 
• Houd je nagels kort of knip de nagels van je kind zo kort mogelijk. Op die manier kunnen wondjes minder makkelijker opengekrabd worden. 
• Was je handen regelmatig met water en zeep. Was je lichaam een keer per dag met water en zeep. Dit is vooral belangrijk wanneer je in contact bent geweest met iemand die krentenbaard heeft.

Soms heb je vaker krentenbaard, omdat de bacterie in je lichaam aanwezig blijft. Vaak is dit in de neus. Ga naar de huisarts om te onderzoeken of dit bij jou zo is. De huisarts haalt met een wattenstaafje wat slijm uit je neus. In het ziekenhuis wordt vervolgens onderzocht of hier de bacterie in zit. Na een week krijg je de uitslag. Wanneer de bacterie bij jou gevonden is, krijg je van de huisarts een crème. Smeer deze crème een week in je neus. De crème bevat een medicijn dat de bacteriën doodt.

Wanneer de huisarts bellen?

Bel direct de huisarts of huisartsenpost bij de volgende symptomen naast wondjes, plekjes en blaasjes:

• Een ziek gevoel
• Koorts

Neem op werkdagen contact op met de huisarts in deze gevallen:

• Je denkt dat je krentenbaard hebt. Of je denkt dat je kind krentenbaard heeft.
• Je gebruikt al drie dagen medicatie tegen krentenbaard. Bijvoorbeeld een crème of pillen. De klachten nemen alleen niet af. Soms worden de klachten zelfs erger en worden de plekken steeds groter.