In het kort

  • Een familieopstelling is een psychologische methode. Je noemt dit ook wel systemisch werken of systemisch denken.
  • Binnen een familiesysteem kun je bepaalde patronen of overtuigingen ontwikkelen die bepalen wie je bent. Via een familieopstelling kun je deze patronen en overtuigingen blootleggen. Dat helpt als je bijvoorbeeld vastloopt of dezelfde problemen tegenkomt.
  • Tijdens een familieopstelling wordt met een groep personen een ruimtelijke weergave gegeven van jouw gezin of familie. Je eigen familie is hier dus niet bij aanwezig.
  • Via je arts of psycholoog kun je advies krijgen over het vinden van een therapeut of psycholoog die gespecialiseerd is in familieopstellingen. 
  • Omdat een familieopstelling onder psychologische zorg valt, wordt dit voor een klein deel vergoed. Via de basisverzekering krijg je één behandeltraject vergoed. Een onderdeel van dit traject kan een familieopstelling zijn.
  • Ga je meerdere familieopstellingen bijwonen of wil je je traject verder uitbreiden? Je kunt je aanvullend verzekeren voor extra psychologische zorg.

Vergoeding basisverzekering

Een familieopstelling is een psychologische behandeling. Daarom valt het onder psychologische zorg. Voor psychologische zorg kun je een vergoeding krijgen vanuit de basisverzekering. Je hebt alleen recht op een vergoeding wanneer je een verwijsbrief van de huisarts hebt gekregen. Voor psychologische zorg betaal je geen eigen bijdrage, maar wel het eigen risico. Het eigen risico is een vast drempelbedrag dat iedereen van 18 jaar en ouder die zorg uit de basisverzekering ontvangt moet betalen. In 2026 is het eigen risico 385 euro.

Vergoeding aanvullende verzekering

Niet elke behandelaar heeft een contract met iedere zorgverzekeraar. Wil je voor een familieopstelling naar een psycholoog die geen contract heeft met jouw zorgverzekeraar? Om dit vergoed te krijgen kun je je aanvullend laten verzekeren. Ook ligt het aan je zorgpolis. Zo krijg je met een combinatiepolis of naturapolis ongeveer 75% vergoed.

> Bekijk hier bij welke zorgverzekeraars je terecht kunt met jouw verzekering.

Wat kost een familieopstelling?

De kosten voor een familieopstelling verschillen per psycholoog of therapeut. Meestal liggen de kosten voor een familieopstelling tussen de 75 en 125 euro. 

Veelgestelde vragen over familieopstellingen

Je bent in je leven nooit alleen geweest. Er zijn altijd mensen om je heen die wat met je doen, ook al gaat dat niet bewust. Ze bepalen voor een groot deel jouw leven en hoe je gevormd bent. Een familieopstelling geeft je hier inzicht in. Je ontdekt hoe je geworden bent, zoals je bent en waar je vastloopt. Daarnaast toont de opstelling waarom je vaak dezelfde problemen tegenkomt.

De familieopstelling is een workshop die wordt begeleid door een psycholoog, vaak in groepsverband. Uit de deelnemers van de workshop kies je intuïtief een aantal mensen die jouw familieleden, vrienden of collega’s vertegenwoordigen. Zelf maak je ook een belangrijk deel uit van de opstelling. Je kunt de mensen in de familieopstelling vragen stellen. Op die manier kun je gevoelens onderzoeken, onverwachte spanningen of knelpunten vinden. Onuitgesproken verwachtingen en pijn komen op. Een psycholoog begeleidt je hierbij en geeft je instructies. Hierdoor zie je weer mogelijkheden en leer je jezelf beter kennen.

Als je ergens mee zit of een vraag hebt, kun je deelnemen aan een familieopstelling.

Een familieopstelling vindt vaak plaats in een rustige ruimte met een groep deelnemers, onder begeleiding van een psycholoog of therapeut. Jouw eigen familie is hier dus niet bij aanwezig.

Voor een familieopstelling kun je zelf een vraagstelling of probleem inbrengen. Eerst gaan jullie als groep hierover in gesprek. Vervolgens kies je mensen uit die je familieleden zullen representeren. Uit de deelnemers kies je intuïtief welke mensen jouw familieleden, vrienden of collega’s vertegenwoordigen. Dit noem je representanten. Zelf maak je ook een belangrijk deel uit van de opstelling.

Jij bepaalt vervolgens waar alle representanten in de ruimte moeten staan. De representanten worden daarna ondervraagd door de psycholoog of therapeut. Ook vinden er dialogen plaats en moeten de representanten soms van plek verwisselen.

Je kunt de mensen in de familieopstelling zelf ook vragen stellen. Op die manier kun je gevoelens onderzoeken, onverwachte spanningen of knelpunten vinden. Onuitgesproken verwachtingen en pijn komen op. De aanwezige psycholoog begeleidt je hierbij en geeft je instructies. Hierdoor zie je weer mogelijkheden en leer je jezelf beter kennen.
Een familieopstelling is een therapeutische methode om bepaalde patronen en overtuigingen binnen je familiesysteem bloot te leggen. Daardoor kun je bepaalde inzichten opdoen, waar je vervolgens (in therapie) mee aan de slag kunt.
De duur van een familieopstelling kan verschillen. Er is dan ook geen vaste tijdsduur voor. Sommige familieopstellingen duren nog geen twintig minuten, maar het kan ook zijn dat een opstelling ruim 1,5 uur duurt.
Tijdens een familieopstelling wordt er een vraagstelling of probleem behandeld en komt de vraagsteller tot allerlei inzichten. Soms komen inzichten of een bepaald bewustzijn pas veel later. Misschien kom je tot de conclusie dat je bepaalde overtuigingen nu kunt loslaten of ga je bepaalde aanpassingen doorvoeren in je leven. Na een familieopstelling is er meestal behoefte aan verandering en heb je de handvatten om dit door te zetten.

Bronnen en expertise

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:

  • Psyned
  • ​Zorginstituut Nederland
  • Familieopstellingen.nl
  • Psycholoog.nl

Informatie gecontroleerd door expert

expert
Mirjam Prins
De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Mirjam Prins. Zij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij RTL Nieuws en Radar.
De informatie op deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 13 november 2023.

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

wua-logo-square.png shopping-awards.png bmc.png emerce-11245-populairste-website-vergelijking-2021-46x52.png