Wanneer staat je huis onder water?

Je huis ‘onder water’ betekent dat de resterende hypotheekschuld hoger is dan de woningwaarde. Dit kan gebeuren als je woning na aankoop in waarde daalt. Of het kan zijn dat je een hypotheek hebt afgesloten die hoger is dan je woningwaarde. Wat gebeurt er als je huis minder waard wordt? Wanneer je je huis wilt verkopen, blijf je achter met een restschuld. Om te weten of je woning onder water staat, moet je je hypotheekschuld en de woningwaarde weten. Je resterende hypotheekschuld vind je in het jaaroverzicht van je hypotheekverstrekker. Via het WOZ-waardeloket kun je je WOZ-waarde achterhalen. Of je kunt hiervoor de verkoopprijzen raadplegen van vergelijkbare woningen.

Wat moet je doen als je huis onder water staat?

Als je woning onder water staat kun je een aantal dingen doen. Misschien heb je geen verhuisplannen, in dat geval kun je gewoon maandelijks je hypotheek blijven afbetalen. Toch zijn er een paar andere opties die je ook kunt overwegen.

Je wilt je huis verkopen

Wil je verhuizen? Dan moet je je woning verkopen. Wanneer je woning onder water staat, blijf je achter met een restschuld. De koper betaalt immers wat de woning op dit moment waard is. Wel kun je ervoor kiezen om je restschuld mee te financieren in je nieuwe hypotheek. Hiervoor moet je toestemming krijgen van je hypotheekaanbieder. Daarnaast zijn er een aantal voorwaarden aan verbonden. Je restschuld mag bijvoorbeeld niet boven een bepaald bedrag uit komen. Ook wordt er naar je inkomen gekeken: je moet de extra maandelijkse hypotheeklasten kunnen dragen met je huidige salaris.

Je wilt de hypotheek oversluiten

Op het moment dat de hypotheekrentes omlaag gaan, kan je hypotheek oversluiten slim zijn. Door je hypotheek over te sluiten naar een hypotheekaanbieder waar de rente lager is, worden je maandelijkse lasten lager. Lang niet alle hypotheekverstrekkers accepteren een hypotheekaanvraag wanneer je huis onder water staat. De kans is namelijk groot dat je met een restschuld achterblijft als je je huis toch wilt verkopen. Dat is voor de verstrekker een groot risico.

Je hebt een hypotheek met NHG

Heb je een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG)? Een woning met NHG geeft voor zowel de koper als verstrekker extra zekerheid. Wanneer je de hypotheeklasten niet meer kunt opbrengen, kan NHG een vangnet bieden. Je restschuld wordt dan kwijtgescholden. Dit kan alleen in bepaalde situaties. Je bent bijvoorbeeld je baan verloren (niet door eigen toedoen), je partner is overleden, je bent arbeidsongeschikt geraakt of je gaat scheiden of uit elkaar. Verder zijn er een aantal andere voorwaarden waar je aan moet voldoen:
  • Je hebt alles gedaan om je schuld te beperken: Het is belangrijk om aan te kunnen tonen dat je een restschuld zoveel mogelijk hebt geprobeerd te beperken of te voorkomen. Je probeert dus aan je betaalverplichtingen te voldoen, ook de verplichtingen die je hebt naast je hypotheek. Denk aan de VVE-bijdrage of premies. Je hebt verder geen eigen vermogen waarmee je de schuld verder kunt beperken. 
  • Je laat de woning in goede staat achter: Er is voldoende onderhoud gepleegd terwijl je in het huis woonde. Daarnaast heb je geen grote schade veroorzaakt. Schade kan ervoor zorgen dat je huis minder waard wordt. 
  • Je hebt geprobeerd je woning te verkopen: Samen met een makelaar heb je geprobeerd je woning te verkopen voor een redelijk bedrag. Neem een bod van een potentiële koper niet zomaar aan. Leg een bod altijd eerst voor aan je hypotheekverstrekker.

Extra aflossen

Heb je geen verhuisplannen en kun je je maandlasten dragen? In dat geval hoeft een woning die onder water staat geen probleem te zijn. Als je wat extra spaargeld hebt, kun je kiezen voor extra aflossen. Hoe vaak per jaar mag je extra aflossen? Dat verschilt per hypotheekaanbieder. De meeste hypotheekverstrekkers hanteren een maximum van 10 procent van de oorspronkelijke hypotheeksom. Bij sommige verstrekkers is dit maximum zelfs 15 of 20 procent. Je kunt dit bedrag per jaar boetevrij aflossen. Wanneer de hypotheekrente stijgt, kun je meestal iets meer dan het standaard percentage extra aflossen. Bij sommige hypotheekverstrekkers is het mogelijk om onbeperkt boetevrij af te lossen met eigen geld.

Is de rente over je restschuld fiscaal aftrekbaar?

Misschien heb je je woning na 28 oktober 2012 en vóór 1 januari 2018 verkocht. Deze woning was je hoofdverblijft. Als de woningwaarde lager was dan je resterende hypotheekschuld, is er sprake van een restschuld. Voor je restschuld kun je voor maximaal 15 jaar na de verkoopdatum de betaalde rente en financieringskosten fiscaal aftrekken. De restschuld in je belastingaangifte opgeven doe je als volgt: vul de betaalde rente en kosten voor de restschuld in bij ‘restschuld vroegere eigen woning’.

Veelgestelde vragen over huis onder water

Als je huis onder water staat, blijf je na verkoop achter met een restschuld. Wat kan je dan doen? Allereerst kun je in gesprek gaan met je bank of verzekeraar. Dit is in sommige gevallen zelfs verplicht. Je mag van de hypotheekaanbieder je woning niet zomaar zelf verkopen.

- Eigen vermogen: heb je veel spaargeld of ander eigen vermogen? Dit kan een goede manier zijn om je restschuld zelf in zijn geheel af te lossen.

- Restschuld opnemen in nieuwe hypotheek: ga je je huis verkopen? Dan kan je je restschuld laten opnemen in de nieuwe hypotheek. Hiervoor wordt wel je inkomen getoetst, want je moet de extra hypotheeklasten maandelijks kunnen opbrengen.

- Schenking: een andere manier om van je restschuld af te komen, is door het geld van een schenking te gebruiken. In 2022 kun je een eenmalige schenking ontvangen van je ouders van 106.671 euro voor een koophuis. Dit kan alleen wanneer je tussen de 18 en 40 jaar bent. Je betaalt hierover geen schenkbelasting.

- Persoonlijke lening: tot slot kun je een persoonlijke lening aangaan om je restschuld af te lossen. Je betaalt voor een persoonlijke lening of doorlopend krediet wel een veel hogere rente. Een speciale regeling zorgt ervoor dat deze rente ruim 10 jaar fiscaal aftrekbaar is.

In de jaren negentig was de aflossingsvrije hypotheek erg populair. Veel van deze hypotheken lopen inmiddels af. Een aflossingsvrije hypotheek betekent dat je tijdens de looptijd alleen hypotheekrente betaalt. Na 30 jaar moet je de schuld in één keer aflossen. Veel mensen kiezen ervoor om tijdens de looptijd alvast te beginnen met aflossen. Maar wat als je huis na 30 jaar nog niet helemaal is afgelost? Dat hoeft niet altijd een probleem te zijn. Bij sommige hypotheekaanbieders loopt de aflossingsvrije hypotheek gewoon door. Andere verstrekkers bieden de mogelijkheid je hypotheek te verlengen. Dit kan niet altijd, maar hangt af van je hypotheekschuld, de woningwaarde en je inkomen (of toekomstige pensioen). Houd er daarnaast rekening mee dat je de hypotheekrente maximaal 30 jaar mag aftrekken.

Bronnen en expertise

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:

  • Rechtnet
  • Belastingdienst
  • Wijzeringeldzaken

Informatie gecontroleerd door expert

expert
De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Marga Lankreijer-Kos. Zij is specialist op het gebied van hypotheken en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij BNR Nieuwsradio en Nu.nl.
De informatie op deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 07 mei 2024.

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor eventuele juridische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

wua-logo-square.png shopping-awards.png bmc.png emerce-11245-populairste-website-vergelijking-2021-46x52.png