Wat is een oorontsteking?

Een oorontsteking is een plotselinge ontsteking van het middenoor, het binnenoor of het uitwendige oor. 

Uitwendige oorontsteking 

Een uitwendige oorontsteking (otitis externa) komt vooral voor bij volwassenen. Hierbij is de huid van je gehoorgang ontstoken. De gehoorgang loopt van je oorschelp tot aan het trommelvlies. Deze ontsteking ontstaat meestal door een bacterie of schimmel. Oorsmeer beschermt je oren tegen ontstekingen. Je hebt natte en droge otitis externa.

Binnenoorontsteking

Een uitwendige oorontsteking kan uiteindelijk leiden tot een binnenoorontsteking (otitis interna). Ook deze ontsteking bestaat er in twee vormen. De eerste vorm is labyrintitis, waarbij delen van je binnenoor die verantwoordelijk zijn voor je evenwicht en het gehoor ontstoken zijn. De andere vorm van een binnenoorontsteking is neuritis vestibularis. Hierbij is het evenwichtszenuw ontstoken dat loopt van je evenwichtsorgaan naar je hersenen. Een binnenoorontsteking komt het minst vaak voor.

Een middenoorontsteking

Een middenoorontsteking (otitis media) komt vooral voor bij kinderen onder de 5 jaar. Na de puberteit komen middenoorontstekingen bijna niet meer voor. Het middenoor is de ruimte vlak achter je trommelvlies. Tussen je middenoor en de neus-keelholte loopt een gangetje. Dit wordt de buis van Eustachius genoemd. Als je kind verkouden is, kan dit virus via de buis van Eustachius in het middenoor terechtkomen. Hierbij wordt het middenoor als het ware ‘verkouden’. Dit is een middenoorontsteking.

Wat zijn de symptomen van een oorontsteking?

Bij een gehoorgangontsteking kun je het volgende merken:

  • Pijn, jeuk of een branderig gevoel in je oor
  • De huid van je gehoorgang is schilferig, dik en rood
  • Tijdelijk minder goed horen (doordat de huid van je gehoorgang gezwollen is)
  • Vocht uit je oren (dit is geen loopoor. Een loopoor komt vrijwel alleen voor bij kinderen)
  • Voorzichtig aan je oor trekken doet al pijn

Bij een middenoorontsteking merk je het volgende:

  • Oorpijn
  • Koorts
  • Een ziek gevoel
  • Bij peuters: ook buikpijn, diarree, overgeven, hangerig zijn en niet willen eten
  • Bij baby’s: niet goed drinken, veel huilen, ‘s nachts onrustig zijn, veel over het pijnlijke oor wrijven

De oorzaak van een gehoorgangontsteking

Er kunnen meerdere oorzaken zijn:
  • ​Vocht in je oren, bijvoorbeeld na het zwemmen, in bad gaan of floaten (dit is een zoutwaterbad waarbij je oren onder water komen)
  • Met wattenstaafjes te diep in je oren gaan
  • In je oor peuteren
  • Irritatie door gehoorbeschermende koptelefoons, oordoppen of een hoorapparaat
  • Irritatie door zeep, shampoo of haarlak dat in je gehoorgang terechtkomt
  • Contactallergie (bijvoorbeeld na contact met oordruppels, haarlak of een hoorapparaat)
  • Bij een ziekte van de huid, zoals psoriasis of eczeem

Hoe ontstaat een middenoorontsteking?

Een middenoorontsteking ontstaat meestal doordat een verkoudheidsvirus via de buis van Eustachius in het middenoor terechtkomt. Hierbij raakt het middenoor ‘verkouden’. Vaak komen er ook bacteriën bij. Door de middenoorontsteking raakt het oor soms verstopt. Hierdoor zitten bacteriën, virussen en ontstekingsvocht ‘vast’ in het middenoor. Zo gaat de druk in het middenoor omhoog en gaat je trommelvlies bol staan. Dit is ook waarom een middenoorontsteking vaak gepaard gaat met veel oorpijn.

Wat is een loopoor?

Bij een middenoorontsteking is er sprake van verhoogde druk op het trommelvlies. Hierdoor ontstaat er soms een scheurtje in je trommelvlies. Het ontstekingsvocht loopt dan uit je oor naar buiten. Dit wordt ook wel een loopoor genoemd. Als je kind een loopoor heeft, zit hier vaak een beetje bloed bij. Bij het wakker worden kan er bloed gevonden worden op het kussen van je kind. Dit kan geen kwaad. Als het trommelvlies eenmaal gescheurd is, is de oorpijn meestal meteen weg. Een loopoor geneest binnen een week. Het trommelvlies groeit vanzelf weer dicht.

Behandeling oorontsteking

Heb je een ontsteking van de gehoorgang? Dan spuit de huisarts je oor meestal eerst uit. Andere behandelingen kunnen zijn:

 
  • Oordruppels. Je krijgt oordruppels voorgeschreven van de huisarts. Hierin zit een zuur en een hormoon. Doe drie keer per dag drie druppels in je oor. Het handigst is om op je zij te liggen. Blijf ook even liggen zodra je de druppels in je oor hebt gedaan. Sta je op en loopt er iets uit? Dat kan geen kwaad.
  • Oortampon. Is de huid van je gehoorgang erg dik? Dan kan de huisarts je een oortampon geven. Deze moet ervoor zorgen dat de huid minder gezwollen raakt. Laat een oortampon 24 uur zitten en houd de tampon goed nat met oordruppels. Na 24 uur kan de oortampon uit je oor. Blijf wel de oordruppels gebruiken.
  • Pijnstillers. Als je veel oorpijn hebt, kun je paracetamol gebruiken. Neem vier keer per dag twee paracetamol van 500 mg. Helpt paracetamol niet? Gebruik dan ibuprofen, diclofenac of naproxen. Dit worden ook wel NSAID’s genoemd. Deze pijnstillers kunnen bijwerkingen hebben en zijn niet geschikt voor iedereen.

Behandeling oorontsteking kind

Bij een middenoorontsteking geef je je kind pijnstillende medicatie.


  • Paracetamol. Geef je kind vier keer per dag paracetamol in de vorm van paracetamoldrank of tabletten. Deze werken al na dertig minuten. Of geef je kind een zetpil. Deze werkt minder snel dan een paracetamoldrank of een tablet, maar werkt wel langer door. Gebruik je zetpillen? Geef je kind dan drie keer per dag een zetpil. Doseer niet te laag en wacht ook niet tot de pijn terugkomt. Zo voorkom je dat je kind ‘s nachts wakker wordt van de oorpijn. Lees voor de juiste dosering per leeftijd de bijsluiter.
  • Ibuprofen. Helpt paracetamol niet voldoende? Geef je kind dan in overleg met de huisarts ibuprofen. Doe dit drie of vier keer per dag, goed verspreid over 24 uur. Als je kind jonger is dan 1 jaar, mag je hem of haar geen ibuprofen geven. Heeft je kindje astma, uitdrogingsverschijnselen, nierproblemen of diarree? Dan mag je ook geen ibuprofen geven.
  • Antibiotica. Antibiotica bij een oorontsteking is meestal niet nodig. 
Artsen schrijven dit alleen voor in specifieke gevallen:
  • Je kind is jonger dan zes maanden
  • Je kind is erg ziek (de koorts stijgt, weinig eten en drinken, suf gevoel)
  • De koorts en pijn is bij je kind na drie dagen nog niet minder
  • Je kind is jonger dan twee jaar en heeft aan beide oren een middenoorontsteking
  • Je kind heeft een middenoorontsteking die begint met een loopoor
  • Je kind heeft langer dan een week last van een loopoor
  • Je kind heeft weleens een ooroperatie gehad
Er is geen bewijs dat neusspray of neusdruppels met fysiologisch zout of met xylometazoline helpen bij een oorontsteking. Neusspray of neusdruppels met xylometazoline kunnen zelfs bijwerkingen geven. Daarom raden artsen dit inmiddels niet (meer) aan.

Tips bij een oorontsteking

Heb je een oorontsteking? Of wil je een oorontsteking voorkomen? Volg deze tips op:

  • Maak je oor niet schoon en peuter niet in je oren. Oorsmeer helpt je gehoorgang juist beschermen. Als er vuil in je oren zit, komt dit vanzelf naar buiten met het oorsmeer.
  • Zet je het hoofdeind van je bed iets hoger of gebruik een extra kussen. Zo zorg je ervoor dat de druk op je trommelvlies wat afneemt.
  • Ga je je haren wassen? Buig je hoofd dan voorover. Zo komt er geen water en zeep in je oren. Droog je oren van binnen en buiten goed na het douchen of zwemmen. Doe dit wel voorzichtig.
  • Gebruik oordopjes of watjes met vaseline als je gaat zwemmen. Heb je al een oorontsteking? Wacht dan even tot de ontsteking over is voor je gaat zwemmen.
  • Heeft je kind een middenoorontsteking en ga je vliegen? Check dan bij je huisarts of je kind kan vliegen met deze ontsteking. Bij een uitwendige oorontsteking kun je meestal gewoon vliegen. Twijfel je? Vraag dit dan altijd even na bij je huisarts.
  • Zijn er producten die je huid irriteren? Gebruik deze dan liever niet meer. Denk aan haarspray, zeep of shampoo. 
  • Heb je veel klachten van een hoorapparaat dat je draagt? Laat dit dan checken bij een audicien. Het kan zijn dat je apparaat niet goed in je oor past.
  • Heeft je kind last van een loopoor na een middenoorontsteking? Maak deze dan voorzichtig schoon met een washandje of gaasje en lauwwarm water. Gebruik nooit een wattenstaafje. Sluit de oren van je kindje ook niet af met een wattenpropje.

Bronnen en expertise

Bronnen

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:​

  • Etos.nl
  • Gezondheidenwetenschap.be
  • Gezondheidsplein.nl
  • Thuisarts.nl
  • Zorgwijzer.nl

Informatie gecontroleerd door expert

De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Bas Knopperts. Hij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij Radio 1 en het AD

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

De zorgverzekering vergelijker van Independer heeft al verschillende prijzen en awards gewonnen, waaronder de WUA Award en de Shopping Award.