In het kort

  • Heb je een zonnesteek? Dan is je lichaam te warm en te droog. Je lichaam is langdurig blootgesteld aan directe warmte en zon.
  • Een zonnesteek gaat gepaard met allerlei klachten, zoals hoofdpijn, duizeligheid, een misselijk gevoel, kramp in je spieren en je slap voelen.
  • Het is belangrijk dat je lichaam afkoelt. Ga naar een koelere ruimte of neem een lauwe douche. Probeer ook genoeg water te drinken en eet iets wat zout bevat.
  • Gaat het niet beter? Dan kun je de huisarts bellen.
  • Als iemand blijft overgeven, in de war is of is flauwgevallen en na twee minuten nog niet is bijgekomen, moet je 112 bellen. Er is in dit geval geen sprake van een zonnesteek, maar een hitteberoerte.

Wat is een zonnesteek?

Bij een zonnesteek is je lichaam oververhit. Door langdurige blootstelling aan warmte en directe zon is je lichaam te warm en te droog geworden. Normaal reguleren de hersenen je lichaamstemperatuur automatisch. Een gezonde lichaamstemperatuur ligt meestal tussen de 36.5 en 37.5 graden.

Ga je in de zon zitten? Dan probeert je lichaam deze extra warmte kwijt te raken. Bijvoorbeeld door je te laten zweten. Bij een zonnesteek kan je lichaam die extra warmte niet meer kwijt. Doordat je lichaam te droog is, is er niet voldoende vocht om zweet aan te maken.

Hierdoor stijgt je lichaamstemperatuur extreem. Zo kan je lichaamstemperatuur bij een zonnesteek stijgen tot wel 40 graden.

Wat zijn de symptomen van een zonnesteek?

Een zonnesteek veroorzaakt de volgende klachten:

  • Je huid is heel warm.
  • Je ziet bleek.
  • Je zweet extreem veel.
  • Je hebt hoofdpijn.
  • Je voelt je duizelig.
  • Je hebt last van spierkrampen.
  • Je voelt je ernstig vermoeid.
  • Je hebt een slap gevoel en hebt het idee dat je elk moment gaat flauwvallen.
  • De meest eenvoudige handelingen gaan je niet makkelijk af.

Hitteberoerte

Een zonnesteek kan overgaan op een hitteberoerte. Je lichaamstemperatuur kan op dat moment stijgen tot boven de 40 graden. Een hitteberoerte verstoort de vitale functies, zoals de ademhaling, bloedsomloop en het bewustzijn. Dit kan erg gevaarlijk zijn. Wanneer je niet op tijd ingrijpt, is de kans dat je komt te overlijden 10 tot zelfs 50 procent. Je herkent een hitteberoerte aan de volgende klachten:

  • Je voelt je suf en verward.
  • Je bent misselijk. Soms blijf je overgeven.
  • Je ziet niet bleek, maar juist rood. Je zweet meestal niet.
  • Je hart klopt heel snel.
  • Je lichaamstemperatuur is meer dan 41 graden.
  • Je valt flauw en bent na twee minuten nog niet bijgekomen. Soms heb je last van stuiptrekkingen.

Heeft iemand deze symptomen? Bel dan direct 112.


Wat is de oorzaak van een zonnesteek?

Zodra het buiten erg warm is, ga je zweten. Op die manier verliest je lichaam vocht en kan het afkoelen. Verlies je meer vocht dan dat je drinkt? Dan kan je lichaam niet goed afkoelen en stijgt je lichaamstemperatuur snel.

Bij veel beweging kan je lichaamstemperatuur ook stijgen. Dit komt doordat je spieren warmte creëren. Is er sprake van te weinig vocht in je lichaam, dan kan je huid die hitte niet goed kwijtraken. Te lang buiten in de zon zitten of bewegen en te weinig drinken kan leiden tot oververhitting. Dit noemen we een zonnesteek.

Hoe kun je een zonnesteek behandelen?

Heeft iemand in je omgeving een zonnesteek? Zo kan je helpen:

  • Laat diegene een lauwe douche nemen.
  • Geef iets te drinken, zoals water of limonade.
  • Zorg dat diegene in een koele kamer kan bijkomen. Even rustig zitten of liggen helpt het best. Zolang iemand maar uit de zon is.
  • Bel de huisarts als iemand niet lijkt op te knappen.

Is iemand in de war, moet diegene steeds overgeven of is iemand flauwgevallen en na twee minuten nog niet bij kennis? Bel dan direct 112. Dit kunnen tekenen zijn van een hitteberoerte.



Hoe kun je een zonnesteek voorkomen?

Je kunt een zonnesteek voorkomen door goed op jezelf en op anderen te letten. Vooral kleine kinderen en ouderen kunnen niet goed tegen hitte.

  • Drink voldoende water, minimaal twee liter per dag. Drink ook als je geen dorst hebt. Laat alcohol liever staan. Door de warmte neemt je bloedtoevoer toe, waardoor alcohol sneller in je bloed wordt opgenomen.
  • Ga niet in de volle zon zitten en zoek de schaduw op. Of blijf binnen tijdens het heetst van de dag. Dit is meestal tussen 11:00 uur ‘s ochtends en 15:00 uur ‘s middags. De zon is dan het felst.
  • Ga bij extreme hitte liever niet buiten sporten.

Wat kun je doen als iemand (bijna) flauwvalt door hitte?

Als je een zonnesteek hebt, kun je erg duizelig zijn. Soms heb je het gevoel dat je flauw gaat vallen. Ervaar je deze klachten? Dit kun je doen:

  • Ga plat liggen met je benen omhoog. Op die manier stroomt er meer bloed naar de hersenen. Dit kan het duizelige gevoel verhelpen.
  • Zoek een koele omgeving op. Of zoek een plekje in de schaduw.
  • Kijk of het nog lukt om te drinken. Drink regelmatig kleine slokjes water.
  • Zorg voor genoeg frisse lucht.
  • Draag je strakke kleding? Maak dit los. Trek eventueel ruimvallende, luchtige kleding aan.

Is er iemand flauwgevallen, maar wel snel weer bij kennis? Laat diegene dan tien minuten rustig liggen. Blijf controleren of het goed gaat.

Soms kan iemand flauwgevallen zijn, maar komt diegene na twee minuten niet bij. Ook niet wanneer je probeert te praten, te schudden of te knijpen. Bel in dit geval direct 112.



Veelgestelde vragen

Als je een zonnesteek hebt, kun je nog een aantal dagen last hebben van klachten. Probeer daarom rustig aan te doen, blijf uit de zon en plan geen inspannende activiteiten. Ga pas weer de zon in als de klachten helemaal verdwenen zijn. Bel de huisarts wanneer de klachten niet overgaan.

Bij een lichte zonnesteek of beginnende zonnesteek kun je het best een koele ruimte opzoeken. Ga in ieder geval uit de zon. Drink ook water en eet eventueel iets zouts. Helpt dit niet voldoende? Neem dan een lauwe douche of leg een nat washandje op je voorhoofd en in je nek.

Een zonnesteek en hitteslag zijn niet hetzelfde. Heb je te lang in de volle zon gezeten en te weinig water gedronken? Dat noem je een zonnesteek. Een hitteslag of hitteberoerte is een heftigere vorm van een zonnesteek. Je kunt hitteslag of een hitteberoerte ook krijgen zonder in de zon te hebben gezeten. Daarnaast zijn de symptomen van een hitteberoerte heftiger en heb je acuut hulp nodig.

Bronnen en expertise

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:

  • Thuisarts
  • Rode Kruis
  • Gezondheidsplein
  • Etos
  • Hollandandbarret
  • Arts en Zorg
  • Viata

Informatie gecontroleerd door expert

expert
De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Bas Knopperts. Hij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij AD.nl en NOS.
De informatie op deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 22 augustus 2024.

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

wua-logo-square.png shopping-awards.png bmc.png emerce-11245-populairste-website-vergelijking-2021-46x52.png