Op dit moment adviseert de richtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) alleen om een uur voor spiraalplaatsing naproxen of paracetamol te slikken. Er wordt maar zeer summier geschreven over plaatselijk verdoven omdat er bij de laatste herziening in 2023 onvoldoende onderzoek beschikbaar was. De richtlijn voor anticonceptie wordt op dit moment opnieuw herzien, al is nog niet zeker of die zal veranderen.

quote symbool
Veel vrouwen weten niet dat ze in veel gevallen een plaatselijke verdoving kunnen krijgen als ze erom vragen. Je hebt hier geen verwijzing van je huisarts voor nodig en meestal hoef je er ook niet voor te betalen. Artsen mogen van de NHG afwijken als ze daar een goede reden voor hebben. Het is een richtlijn, geen wet. Maar dat is aan elke arts om naar eigen inzicht te doen. Je kunt een spiraal laten plaatsen door de huisarts of verloskundige, maar de mogelijkheid om plaatselijk te verdoven verschilt per praktijk. Daarom is het slim om er vooraf naar te vragen.”
expert
Youri van der Avoird
Zorgexpert

Pijn weerhoudt vrouwen ervan spiraal te nemen

De helft van de vrouwen die de afgelopen vijf jaar een spiraaltje lieten zetten, beschrijven een ernstige tot ondraaglijke pijn tijdens de plaatsing. Daarnaast hadden vier op de tien vrouwen last van misselijkheid, duizeligheid en hoofdpijn tijdens of na de ingreep. Bijna één op de tien viel zelfs flauw. Dat blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van Stichting Ava, de Nederlandse belangenorganisatie voor abortus en anticonceptie.

Ook voor vrouwen die géén spiraal lieten plaatsen speelt pijn een belangrijke rol. Drie op de tien vrouwen kiezen uiteindelijk helemaal niet voor een spiraal vanwege de verwachte pijn, volgens het onderzoek van Ipsos I&O. Van der Avoird van Independer: “Veel vrouwen zouden wél een spiraal overwegen als de pijnbestrijding beter is. Daarom is het zo belangrijk dat vrouwen weten dat verdoven bij veel praktijken wel tot de mogelijkheden behoort. Een verdoving zal niet in alle gevallen de volledige pijn wegnemen, maar het kan veel vrouwen een vervelende ervaring besparen.”

Geen extra kosten voor verdoving

De kosten van het spiraaltje zelf worden alleen vergoed vanuit de basisverzekering als je jonger bent dan 21 jaar, maar dat gaat wel ten koste van je eigen risico. Na 21 jaar moet je de kosten van de spiraal zelf betalen. Een hormoonspiraal kost ongeveer 150 euro, een koperspiraal tussen de 50 en 120 euro.

Na je 21ste moet je de kosten voor het spiraaltje dus zelf betalen. Maar hoe zit het dan met de kosten voor het consult, plaatsen en verwijderen? Dat hangt af van waar je dit laat doen. De meeste vrouwen gaan naar de huisarts, maar je kunt ook zonder verwijzing naar een verloskundige.

quote symbool
Bij de huisarts en verloskundige worden al deze kosten volledig vergoed vanuit de basisverzekering, zonder eigen risico. Een plaatselijke verdoving hoef je meestal ook niet zelf te betalen. Soms is een doorverwijzing naar een gynaecoloog nodig, bijvoorbeeld bij complicaties of een moeilijke plaatsing. In dat geval geldt het eigen risico wel. Een plaatsing bij een specialist kost ongeveer 400 euro, met of zonder verdoving.”
expert
Youri van der Avoird
Zorgexpert

Bronnen en expertise

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:

  • Ipsos I&O
  • Stichting Ava

Informatie gecontroleerd door expert

expert
Youri van der Avoird
De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Youri van der Avoird. Hij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en expert in de media. Bijvoorbeeld bij Hart van Nederland.
De informatie op deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 09 december 2025.

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.