In het kort

Bij een beroerte gaat er iets mis met de bloedvoorziening naar je hersenen. Deze wordt onderbroken of is kapot, waardoor de hersenen even geen zuurstof en voeding meer krijgen. Bepaalde hersenfuncties kunnen uitvallen en beschadigd raken. Zo kun je opeens verward praten, een scheve mond hebben of een verlamde arm krijgen. Bel bij deze klachten direct de huisarts, de huisartsenpost of 112.

Wat is een beroerte?

Een beroerte wordt ook wel een Cerebro Vasculair Accident (CVA) genoemd. Hierbij wordt de bloedvoorziening naar de hersenen opeens onderbroken. Dit kan komen door een verstopt of kapot bloedvat. Als je bloedvat verstopt zit, krijgen je hersenen te weinig zuurstof. Is het bloedvat gescheurd? Dan kan weefsel beschadigd raken en gaan hersencellen in dat gebied dood. Hierdoor kunnen bepaalde functies uitvallen. Zo zijn er mensen die opeens een verlamde arm hebben of opeens niet meer kunnen praten. Een beroerte is dus een verzamelnaam voor een herseninfarct en een hersenbloeding.

Hoe herken je een beroerte?

Bij een beroerte kun je last krijgen van een of meerdere klachten. Welke klachten dit zijn hangt af van de plek in de hersenen waar de beroerte ontstaat. Elk hersengebied stuurt weer andere functies aan. Er is bijvoorbeeld een hersengebied voor praten, zien, het bewegen van armen en benen en gevoel in het gezicht.

Veelvoorkomende signalen beroerte:

  • ​Verward taalgebruik of niet kunnen praten
  • Een lamme arm of been
  • Minder of een ander gevoel in een arm of een been
  • Minder of een ander gevoel in je gezicht
  • Een mondhoek die naar beneden hangt (scheve mond)
  • Minder goed kunnen zien

Andere verschijnselen die bij een beroerte kunnen optreden zijn blindheid aan één oog, hevige duizeligheid, acute hoofdpijn, complete verlamming van je armen en benen of zelfs een coma. Dit zijn wel klachten die veel minder vaak voorkomen.

Wat is het verschil tussen een beroerte en een TIA?

Bij een TIA (Transient Ischemic Attack) kun je dezelfde signalen krijgen als bij een beroerte. Het verschil is dat deze symptomen vaak binnen 24 uur weer verdwijnen. Het is een tijdelijke herseninfarct, waarbij de bloedprop vanzelf weer oplost. Een TIA kun je zien als een waarschuwing van je lichaam. De kans is namelijk groot dat je in korte tijd nog een TIA krijgt of een herseninfarct. De meest voorkomende klachten bij een TIA zijn een scheve mond, verward taalgebruik en een lamme arm. Het is belangrijk om een TIA serieus te nemen en zo snel mogelijk 112 te bellen.

Wat moet je doen bij een beroerte?

Net als bij een TIA is het bij een beroerte van belang om zo snel mogelijk 112 te bellen. Omdat de symptomen erg op elkaar lijken, is het lastig in te schatten of het om een hersenbloeding of herseninfarct gaat.

Daarom kun je bij het vermoeden van een beroerte de FAST-test doen:

  • Face. Vraag iemand eerst om te lachen of de tanden te laten zien. Hangt een hoek van de mond naar beneden of lijkt de mond scheef? Dit zou op een beroerte kunnen wijzen.
  • Arm. Vraag iemand beide armen op te tillen en voor hem/haar uit te strekken. Let erop dat de binnenkant van de handen naar boven wijzen. Zakt er een arm weg of blijft deze rondzwalken? Dan kan dit een beroerte zijn.
  • Speech. Vraag of iemand een stukje kan praten. Als diegene niet uit zijn of haar woorden komt of onduidelijk praat, kan dit wijzen op een beroerte.
  • Time. Onthoud wanneer bovenstaande signalen zijn begonnen en geef dit door aan 112 of de huisarts. Dit kan van belang zijn voor de behandeling.

Zodra je één van deze klachten herkent, is het belangrijk om meteen 112 te bellen. Bij een beroerte geldt: hoe eerder je erbij bent, hoe groter de kans is op herstel.

Hoe ontstaat een beroerte?

Een beroerte ontstaat als een bloedvat in de hersenen dichtslibt of een bloedpropje via je hart je hersenen inschiet. Naarmate je ouder wordt, veranderen je bloedvaten. Ze kunnen binnenin smaller worden, waardoor er minder ruimte is voor het bloed om erdoorheen te stromen. Ook kunnen er bloedpropjes aan de binnenkant van de bloedvaten blijven plakken. Daarnaast kan de vaatwand van je bloedvaten beschadigd raken. Dit noem je ook wel slagaderverkalking. Soms zijn bloedvaten zo erg verkalkt dat er geen bloed meer doorheen kan stromen. Hierdoor krijgt een deel van je hersenen geen of erg weinig zuurstof.

Risicofactoren slagaderverkalking

  • ​Hoge bloeddruk
  • Te hoog cholesterol
  • Suikerziekte
  • Hart- en vaatziekten
  • Overgewicht

Bepaalde dingen, gewoonten of behandelingen verhogen de kans op een beroerte

  • ​Roken
  • Veel alcohol drinken
  • Migraine met aura (gekleurde vlek zien, tintelingen of verdoofd gevoel hebben in je gezicht, lippen of hand)
  • Behandelingen met bepaalde hormonen (bijvoorbeeld hormonen tegen overgangsklachten)

Behandeling beroerte

De behandeling van een beroerte kan op twee manieren. Het ligt er in dit geval aan of je een herseninfarct (verstopt bloedvat) of hersenbloeding (kapot bloedvat) hebt.

​Behandeling hersenbloeding 

  • Medicatie. Is je bloeddruk te hoog? Dan krijg je medicijnen om je bloeddruk te verlagen. Je krijgt hier medicijnen voor of het gaat via een slangetje in je arm. Bij een hersenbloeding is het beter als je geen te hoge bloeddruk hebt. Als er constant hoge druk op je bloedvaten staat, kunnen deze sneller beschadigd raken.
  • Operatie. Het kan zijn dat er een operatie nodig is. Dit is bijvoorbeeld het geval als je klachten zeer snel erger worden. Of een operatie mogelijk is, hangt af van de oorzaak van je hersenbloeding en de plek in je hersenen waar de bloeding zit.

​Behandeling herseninfarct

  • ​Bloedverdunners. Heb je een verstopt bloedvat (herseninfarct)? Dan krijg je bloedverdunners. Meestal is er geen andere behandeling mogelijk. Soms komt dit doordat mensen te laat in het ziekenhuis zijn of omdat een operatie voor hen te risicovol is.
  • Bloedprop weghalen. Soms is het mogelijk om de bloedprop op te lossen of weg te halen. Dit is bij 28 op de 100 mensen het geval. Het is belangrijk dat dit direct na het begin van de herseninfarct gebeurt. Je krijgt dan een sterke bloedverdunner via een infuus. Of de bloedprop wordt via je lies verwijderd. Dit gebeurt met een slangetje (katheter) dat via de lies naar de hersenen wordt geleid. Een bloedprop verwijderen kan alleen als deze op een plek zit die met het slangetje bereikt kan worden.

Hoe kun je een beroerte voorkomen?

Een beroerte kun je nooit helemaal voorkomen. Je wordt immers ouder, waardoor bloedvaten verdunnen of verkalken. Er zijn wel manieren om wat gezonder te leven. Met een normaal cholesterolgehalte en een gezonde bloeddruk kun je aderverkalking zoveel mogelijk voorkomen.

  • ​Voldoende beweging
  • Niet roken
  • Geen drugs gebruiken
  • Minder alcohol drinken
  • Suiker minderen
  • Een gezond en gevarieerd eetpatroon ontwikkelen
  • Stress verminderen
  • Voldoende nachtrust

Laat ook regelmatig je bloeddruk en cholesterolgehalte controleren. 

Bronnen en expertise

Bronnen

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:​

  • Thuisarts.nl
  • Hartstichting
  • Hersenstichting

Informatie gecontroleerd door expert

De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Bas Knopperts. Hij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij Radio 1 en het AD

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

De zorgverzekering vergelijker van Independer heeft al verschillende prijzen en awards gewonnen, waaronder de WUA Award en de Shopping Award.