Onderzoek: kosten voor diabetesmedicijnen nemen toe

In Nederland zijn er ruim 1,1 miljoen mensen met diabetes. Zij gebruiken meestal medicatie om de bloedsuikerspiegel zo stabiel mogelijk te houden. Maar hoeveel zijn zorgverzekeraars jaarlijks eigenlijk kwijt aan de kosten voor deze medicatie? En waar in Nederland wonen de meeste mensen met diabetes? Independer zoekt het uit op basis van data van Zorginstituut Nederland.

Mirjam Prins, Expert zorgverzekeringen

Bijgewerkt: 07 november 2023

Nederlanders met diabetes: cijfers van 2022

In Nederland zijn er ruim 1,1 miljoen mensen met diabetes. Suikerziekte komt vooral vaak voor onder ouderen. In de leeftijdscategorie van 85 jaar en ouder heeft zelfs een kwart van de Nederlanders de diagnose diabetes. Over het algemeen ligt het percentage iets hoger onder mannen dan onder vrouwen.

Code om te embedden

Dit zijn de vijf meest voorgeschreven diabetesmedicatie

Diabetici gebruiken meestal medicatie om de bloedsuikerspiegel zo stabiel mogelijk te houden. Verzekeraars waren vorig jaar ruim 48 miljoen euro meer kwijt aan vergoedingen voor diabetesmedicatie dan in 2018. Deze stijging is opvallend, omdat het aantal diabetici een stuk minder hard groeide (+13%).

Vooral de medicatie voor diabetes type 2 is de afgelopen jaren flink duurder geworden. Voor het meest voorgeschreven medicijn metformine waren zorgverzekeraars vorig jaar zo’n 3,6 miljoen euro meer kwijt dan in 2018. Voor gliclazide gaat het om een stijging van 3,8 miljoen euro. Bij semaglutide gaat het zelfs om een stijging van 54,6 miljoen euro (!).

Mensen met diabetes type 1 gebruiken doorgaans andere medicatie: zij baat bij een behandeling met insuline. De kosten voor dit injectiemiddel zijn over het juist in prijs afgenomen.

De medicijnen voor diabetes type 1 worden vergoed door de basisverzekering. Maar bij type 2 is dit niet het geval. “Bij type 1 worden de medicijnen uit de basisverzekering vergoed, maar vergeet niet dat het wel van je eigen risico af gaat. Ook betaalt de verzekeraar maar eens in de twee jaar een insulinepen en reservepen”, aldus zorgverzekering-expert Mirjam Prins van Independer.

Code om te embedden

De totaalberekening naar type diabetes is als volgt:

Code om te embedden

Meeste diabetici wonen in Drenthe en Limburg

Naar verhouding zijn de meeste diabetici in Drenthe woonachtig. In deze provincie heeft 7,4% van alle inwoners diabetes. Ook in Limburg (7,1%) en Groningen (6,8%) wonen naar verhouding veel mensen met diabetes type 1 en 2. Het percentage ligt juist het laagst in Utrecht (5,1%) en Noord-Holland (5,4%).

Code om te embedden

Inwoners met suikerziekte: gemeentelijke uitschieters

Lokaal zijn de verschillen veel groter. Volgens de meest recente cijfers van Vektis wonen de meeste mensen met diabetes in Tiel. In deze Gelderse gemeente heeft maar liefst 15,3% van de inwoners suikerziekte. Ook in het Groningse Pekela en Stadskanaal ligt het percentage veel hoger dan elders in het land. De top 10 gemeenten met naar verhouding de meeste diabetici:

Tiel (Gelderland): 15,3% van de inwoners heeft diabetes
Pekela (Groningen): 10% van de inwoners heeft diabetes
Stadskanaal (Groningen): 9,7% van de inwoners heeft diabetes
Kerkrade (Limburg): 9,2% van de inwoners heeft diabetes
Westerwolde (Groningen): 9% van de inwoners heeft diabetes
Brunssum (Limburg): 8,9% van de inwoners heeft diabetes
Emmen (Drenthe): 8,9% van de inwoners heeft diabetes
Midden-Groningen (Groningen): 8,8% van de inwoners heeft diabetes
Veendam (Groningen): 8,7% van de inwoners heeft diabetes
Landgraaf (Limburg): 8,5% van de inwoners heeft diabetes

In Oegstgeest ligt het percentage juist het laagst. In deze Zuid-Hollandse gemeente heeft ‘slechts’ 3,3% van de inwoners suikerziekte. Ook in Rozendaal, Bloemendaal, Teylingen en Midden-Delfland ligt het percentage een stuk lager dan in andere gemeenten (alle vier 3,6%).

Code om te embedden

Kosten vallen onder het eigen risico

Van de gemeenten met de meeste diabetici ligt de helft in de provincie Groningen. Dit zijn zowel mensen met type 1 en 2. "Patiënten die afhankelijk zijn van insuline krijgen die altijd vergoed uit de basisverzekering. Maar voor mensen met diabetes type 2 is dit niet het geval. Dan is het dus verstandig om goed naar de aanvullende zorgverzekering te kijken. Niet alle zorgverzekeraars bieden zo’n aanvullend pakket aan. Daarnaast verschilt het per pakket welke hulpmiddelen er wel en niet vergoed worden. Let dus goed op de voorwaarden voordat je een verzekering afsluit”, aldus expert zorgverzekeringen bij Independer Mirjam Prins.

Diabetes gerelateerde ziekenhuisopnames

Mensen met diabetes worden soms in het ziekenhuis opgenomen vanwege ernstige problemen met hun bloedsuikerspiegel, diabetescomplicaties, infecties, of levensbedreigende situaties zoals DKA en HHS. In Groningen werden in 2021 de meeste diabetes gerelateerde ziekenhuisopnames (6,7 per 10.000 inwoners) gevolgd door Drenthe (6,3).

Code om te embedden

Methodologie

Om de kosten voor diabetes medicatie te berekenen is gekeken naar basisvergoeding Zorgverzekeringswet voor de betreffende geneesmiddelen zoals weergegeven in de Meerjarentabel per ATC-code bij de GIPdatabank van het Nationaal Zorginstituut. Voor de classificatie is gebruikgemaakt van het Farmacotherapeutisch Kompas en ter controle op volledigheid en correcte classificatie is navraag gedaan bij Apotheek.nl. Voor een overzicht van alle medicatie en de classificatie, zie het overzicht hieronder.

Voor de berekening van kosten bij diabetes type 2 is gekeken naar de kosten van medicatie die enkel te koppelen is aan dit type diabetes. Indien medicatie ook voor bij een andere aandoening vergoed wordt dan is deze hier niet in opgenomen. Semaglutide is hierbij wel opgenomen omdat deze in 2022 nog niet vergoed werd bij obesitas.

Voor de berekening van het aantal inwoners met diabetes is gekeken naar de prevalentiecijfers van Nivel voor 2022 en dit is afgezet tegen de inwoners volgens het CBS voor 2022. Voor de regionale cijfers is gebruikgemaakt van de Vektis cijfers over 2021 Deze cijfers komen twee jaar na dato beschikbaar en zijn zodoende de meest recent beschikbare cijfers.

Methodologie: classificatie van medicatie

Code om te embedden

Lees meer over

Bronnen en expertise

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:

Nationaal Zorginstituut
Nivel
Vektis
CBS
Farmacotherapeutisch Kompas
Apotheek.nl

Informatie gecontroleerd door expert

Mirjam Prins

De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Mirjam Prins. Zij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij RTL Nieuws en Radar.

De informatie op deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 07 november 2023.

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.