In het kort

  • Fibromyalgie veroorzaakt chronische pijn in je spieren en bindweefsel. Bindweefsel zit om- en tussen je spieren. Daardoor krijg je last van stijfheid en vermoeidheid.
  • Niet iedereen heeft dezelfde klachten, of even ernstige klachten.
  • Fibromyalgie is geen ontsteking en beschadigt het lichaam zelf niet. Wel kun je door vermoeidheid minder doen en daardoor kan je conditie achteruitgaan.
  • De diagnose fibromyalgie is vaak lastig te stellen. Meestal krijg je de diagnose als alle andere opties zijn uitgesloten.

Wat is fibromyalgie?

Fibromyalgie zorgt voor chronische pijn in je spieren en bindweefsel, stijfheid, en vermoeidheid. Letterlijk betekent fibromyalgie dan ook ‘pijn in bindweefsel en spieren’. Hierdoor valt fibromyalgie onder weke delen-reuma. Meestal openbaart deze aandoening zich bij mensen tussen de 25 en de 40 jaar. Ook komt fibromyalgie vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Sommige mensen met fibromyalgie hebben last van stemmingswisselingen en slaapstoornissen.

Wat zijn de klachten bij fibromyalgie?

Pijnklachten

Iemand met fibromyalgie heeft last van chronische pijn in de spieren en bindweefsel. Deze pijn kan op allerlei plekken voorkomen, zoals de nek, schouders, rug, hoofd, bekken en knieën.


Stijfheid

Ook stijfheid is een veelgehoorde klacht. Je voelt je bijvoorbeeld stijf als je net uit bed komt of als je uit een stoel moet opstaan. Daarnaast kunnen je spieren slapper worden en zwaar voelen. Zo wordt het lastiger om je armen en benen op te tillen. Een klein kind optillen of een boodschappentas dragen kan al te zwaar voor je zijn.


Vermoeidheid

Het kan zijn dat slaapproblemen bij fibromyalgie horen. Het komt ook vaak voor dat je wakker ligt van de pijn. Of dat je lang wakker ligt doordat je je zorgen maakt over je gezondheid en andere gevolgen van deze aandoening.

Hoe ontstaat fibromyalgie?

De precieze oorzaak van fibromyalgie is niet bekend. Onderzoekers kunnen bijvoorbeeld geen afwijkingen vinden in de spieren, het bindweefsel of gewrichten van mensen met fibromyalgie. Ook is fibromyalgie geen ontsteking en raakt je lichaam er niet door beschadigd. Een theorie is dat er iets fout gaat tussen de hersenen, spieren en neurotransmitters. Dit zijn stoffen die je spieren aansturen. Het lijkt er dan ook op dat mensen met fibromyalgie heftiger reageren op pijn en op wat er in hun omgeving gebeurt. Soms denkt men dat mensen met fibromyalgie pijn op een andere manier verwerken. Wel is ontdekt dat mensen met fybromyalgie een erg hoge spierspanning hebben.

Soms krijgen mensen last van fibromyalgie na een periode van langdurige stress of ingrijpende gebeurtenissen. Hoe dit verband precies zit is nog niet bekend.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose fibromyalgie is lastig te stellen. Je kunt geen bloedonderzoek of scan doen om fibromyalgie in het lichaam op te sporen. Wel worden er eerst zoveel mogelijk andere aandoeningen uitgesloten. Regels die zijn opgesteld voor de diagnose fibromyalgie, zijn als volgt:

  • Iemand heeft langer dan drie maanden pijn.
  • Iemand ervaart langer dan drie maanden stijfheid, zoals moeilijk opstaan uit bed of uit een stoel.
  • Iemand heeft langdurige pijnklachten en last van stijfheid op minstens drie verschillende plekken in het lichaam.
  • Iemand heeft pijnplekken in het bovenlichaam en in het bekken, de billen en/of benen.
  • Iemand heeft pijnplekken aan beide kanten van het lichaam. De pijnklachten komen dus niet voor aan één kant van het lichaam.

Ook heeft iemand vaak last op meer dan elf van de achttien zogenaamde 'pijnpunten'. Of je last hebt van de pijn op deze plekken kan per dag verschillen. De ene dag ervaar je meer pijn dan de andere. Soms kan het afhangen van hoe hard een arts op bepaalde pijnpunten drukt. Dit zorgt ervoor dat een definitieve diagnose fibromyalgie erg moeilijk te stellen is.

Welke behandeling is mogelijk?

Er is (helaas) nog geen behandeling die fibromyalgie geneest. Wel kan je de klachten met behulp van verschillende therapieën dragelijker maken.

Fysiotherapie of oefentherapie

Kun je moeilijk bewegen door stijfheid of doet bewegen erg pijn? Dan kun je je door een fysiotherapeut of oefentherapeut laten begeleiden. Ook leer je bij een fysiotherapeut alles over een juiste lichaamshouding. Met oefeningen die je thuis kunt doen, leer je beter bewegen en je lichaam soepel te houden. Een fysiotherapeut kan daarnaast ontspanningsoefeningen geven. Als je je beter kunt ontspannen, kunnen angstklachten en pijnklachten minder worden. Je leert bijvoorbeeld duidelijk het verschil aanvoelen tussen ontspannen en gespannen lichaamsdelen.

Revalidatiebehandeling

Daarnaast kan een revalidatiebehandeling helpen bij het omgaan met klachten en je beperkingen. Hierbij kan je geholpen worden door verschillende behandelaars zoals een fysiotherapeut, revalidatiearts, psycholoog of een maatschappelijk werken.

Psycholoog

De chronische pijn en vermoeidheid kunnen veel impact hebben op je dagelijks leven. Je kunt misschien niet meer sporten, je werk uitoefenen wordt lastiger en leuke dingen doen kost te veel energie. Dit zorgt misschien voor veel angst en depressieve gevoelens. Bij de psycholoog bespreek je deze mentale klachten. Samen bekijken jullie hoe je je leven kunt aanpassen en zo dragelijk mogelijk kunt maken. Een vorm van therapie die kan helpen is cognitieve gedragstherapie. Tijdens deze therapie leer je anders kijken naar en op een andere manier omgaan met je pijnklachten.

Medicijnen fibromyalgie

Je kunt fibromyalgie niet genezen door bepaalde medicatie te slikken. Medicatie die wordt voorgeschreven bij verschijnselen is bedoeld om de pijnklachten te verminderen. In overleg met je eigen arts kan jij misschien andere medicatie krijgen voorgeschreven.

Medicijnen die mensen met fibromyalgie gebruiken in overleg met hun arts:

  • Paracetamol
  • Paracetamol met codeïne
  • Ontstekingsremmende pijnstillers
  • Amitriptyline
  • Slaapmiddelen
  • Kalmeringsmiddelen

Veelgestelde vragen over fibromyalgie

Fibromyalgie kent een wisselend klachtenbeeld. Soms worden de klachten op een gegeven moment minder of verdwijnen ze vanzelf. De klachten kunnen soms lang wegblijven en dan weer terugkomen. Er bestaat helaas geen behandeling om fibromyalgie helemaal te verhelpen. Maar er zijn wel verschillende opties om de klachten te verminderen:

Er bestaat geen medicijn om fibromyalgie te genezen. Maar er wordt soms wel pijnmedicatie voorgeschreven. Dit kan paracetamol zijn. Soms worden sterke pijnstillers voorgeschreven, zoals Amitriptyline. Heb je erg veel last van slaapproblemen? Dan kan een arts je ook een recept voor een slaapmiddel geven. 

Er zijn meerdere manieren om de klachten van fibromyalgie te verminderen. Het verschilt dus ook per behandeling wat de zorgverzekeraar wel of niet dekt. Zo kun je terecht bij de huisarts, medicijnen slikken, gebruik maken van de alternatieve geneeswijzen en -middelen of therapie of psychische zorg inzetten. Hieronder de mogelijkheden op een rij en hoe je dit vergoed krijgt.

Huisarts

Bij de huisarts kun je soms meerdere consulten krijgen om vast te stellen of je fibromyalgie hebt. Je basisverzekering vergoedt een bezoek aan de huisarts en het eigen risico is niet van toepassing. 

Medicijnen

Een groot deel van de medicijnen voor fibromyalgie vergoedt je basisverzekering. Hierbij is het eigen risico wel van toepassing. Het kan zijn dat je een medicijn gebruikt, waarvoor een eigen bijdrage geldt. Heb je een aanvullende verzekering? Dan is het mogelijk dat je de kosten van de eigen bijdrage vergoed krijgt. 

Fysio- of oefentherapie  

Je kunt ook naar een fysiotherapeut gaan om je klachten te verminderen. Bewegen houdt conditie en spierkracht op niveau, dit kan ondersteunend werken bij de klachten door fibromyalgie. Bij de behandelingen voor fibromyalgie krijg je vanuit de basisverzekering geen vergoeding. Met een aanvullende verzekering krijg je een aantal behandelingen of een bedrag vergoed. Dit verschilt per zorgverzekeraar. 

Ergotherapie

Ergotherapie kan ook een manier zijn om de klachten van fibromyalgie te verminderen. Met een basisverzekering vergoedt je zorgverzekeraar deels de behandelingen. In je basispakket zit een vergoeding van tien uur ergotherapie. Je betaalt hier wel eigen risico voor. Met een aanvullende verzekering zijn er ook vergoedingen mogelijk. Bekijk in het overzicht van kosten voor ergotherapie, wat jij vergoed krijgt.

Psychische hulp

Bij fibromyalgie kunnen ook psychische problemen opspelen, omdat je niet lekker in je vel zit en je niet de dingen kan doen die je wil. Daardoor kun je last krijgen van stress. Bij stress heb je meer last van spierspanning en dat kan de klachten verergeren. Om de stressklachten te verminderen kan psychische hulp je misschien wel helpen. De behandelingen krijg je vergoed vanuit je basisverzekering. Fibromyalgie staat niet officieel vermeld als psychische aandoening, maar je hebt er wel een verwijzing van je huisarts voor nodig. Je huisarts kan aangeven dat de psychische klachten na aanleiding van fibromyalgie zijn ontstaan. Dan krijg je het vergoed. Wel is het eigen risico van toepassing. 

Revalidatietherapie

Daarnaast kan een revalidatiebehandeling helpen bij het omgaan met klachten en je beperkingen. Hierbij kan je geholpen worden door verschillende behandelaars zoals een fysiotherapeut, revalidatiearts, psycholoog of een maatschappelijk werken.

Alternatieve geneeswijzen

Er zijn ook meerdere soorten therapie die je kunt inzetten om de klachten te verminderen, zoals haptotherapie of homeopathie. Deze therapieën vallen onder de alternatieve geneeswijzen. Vanuit een aanvullende verzekering kun je hier een vergoeding voor krijgen. De zorgverleners moeten wel erkend zijn door je zorgverzekeraar.

Fibromyalgie is een weke-delenreuma. Er zijn wel overeenkomsten, maar het is niet helemaal hetzelfde. Sommige vormen van reuma zijn erfelijk. Fibromyalgie is dat voor zover bekend niet. Je krijgt de diagnose fibromyalgie ook pas als andere soorten reuma zijn uitgesloten.

Er zijn geen sporten die worden afgeraden voor mensen met fibromyalgie. Let er wel op dat je gewrichten en spieren sneller pijn gaan doen. Hierdoor kun je het sporten vaak minder lang volhouden. Artsen raden sporten wel aan, omdat fibromyalgie vaak als bijeffect heeft dat je conditie achteruit gaat. Je beweegt immers minder, omdat dit pijn doet.

Bronnen en expertise

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:

Informatie gecontroleerd door expert

expert
De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Bas Knopperts. Hij is specialist op het gebied van zorgverzekeringen en een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij AD.nl en NOS.

Informatie inhoudelijk gecontroleerd door

expert
Mirthe Bos, expert patiënteninformatie reuma
De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Mirthe Bos. Zij schrijft al 18 jaar betrouwbare, actuele én toegankelijke patiënteninformatie bij Reuma.nl en ReumaNederland.
De informatie op deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 26 november 2024.

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor de medische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

wua-logo-square.png shopping-awards.png bmc.png emerce-11245-populairste-website-vergelijking-2021-46x52.png