Rol van de gemeenten in verduurzaming

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat alle Nederlandse woningen in 2050 klimaatneutraal zijn. Een mooi streven, maar tegelijkertijd ook een flinke uitdaging. Veel woningen zijn namelijk nog echte energieslurpers. Gemeenten spelen een belangrijke rol in de energietransitie. Zij helpen inwoners op verschillende manieren met verduurzamen. 

Zo hebben sommige gemeenten subsidies voor bijvoorbeeld isolatiemaatregelen of het aanleggen van een groen dak. Inwoners krijgen dan een deel van de kosten vergoed. Ondanks deze fijne tegemoetkomingen is verduurzamen al snel een flinke investering die niet iedereen kan betalen. Ook vallen huurders buiten de boot: zij zijn namelijk afhankelijk van de verhuurder en kunnen dus niet op deze manier verduurzamen.

Om inwoners op een toegankelijke manier te helpen met het verduurzamen van hun woning, zetten veel gemeenten daarom zogeheten energiecoaches in. Gemeenten werken hierbij vaak samen met lokale energiecoöperaties. Op deze manier wordt het voor iedereen mogelijk om te verduurzamen. 

Wat doet een energiecoach?

Energiecoaches helpen buurtgenoten bij het besparen op de energierekening. Hun advies is altijd onafhankelijk, toegankelijk en persoonlijk afgestemd. Een energiecoach komt daarom altijd thuis langs om de unieke woonsituatie te bekijken. 

Hoe gaat een energiecoach te werk?

Een energiecoach zal nooit onvoorbereid bij je langskomen. Voorafgaand aan het bezoek zal de expert daarom de nodige informatie bij je opvragen. Wat er precies van je verwacht wordt, hoor je vanzelf nadat je jezelf hebt aangemeld voor het advies. Je stemt samen met de energiecoach een moment af waarop het huisbezoek zal plaatsvinden.
Samen lopen jullie door je woning om een goed beeld te krijgen van bijvoorbeeld jouw energieslurpers. Ook neemt de energiecoach onder andere de verlichting en verwarming onder de loep. En hoe zit het precies bij je bestaande installaties? Heb je last van vervelende tocht? De coach gaat dan samen met je kijken waar dat vandaan komt. Het bezoek duurt meestal zo’n 1 a 2 uur. 

In sommige gemeenten neemt de energiecoach gelijk wat gereedschap en spullen mee. Denk bijvoorbeeld aan LED lampen, radiatorfolie, tochtstrips en energiebesparende douchekoppen. Ze installeren dit dan gelijk.
Na afloop van het gesprek schrijft de energiecoach een rapport. Hierin staan alle adviezen gebundeld.

Wat kost een energiecoach?

De hulp van een energiecoach is meestal gratis. Gemeenten nemen de eventuele reis- en onkosten van coaches voor hun rekening en spelen hiermee een cruciale rol in het toegankelijk maken van verduurzaming. Het maakt besparen op de energierekening ook mogelijk voor inwoners met minder te besteden.

In sommige gemeenten neemt een energiecoach ook gelijk een gratis pakket mee met energiebesparende maatregelen. Denk bijvoorbeeld aan zuinige LED-lampen, radiatorfolie en een waterbesparende douchekop. Of je hiervoor in aanmerking komt, is afhankelijk van je (financiële) situatie. 

quote symbool
"Er zijn geen landelijke afspraken gemaakt over de kosten van energiecoaches: er zijn daarom uitzonderingen. Zo staat er in sommige gemeenten wel een (kleine) vergoeding tegenover het advies van een energiecoach. Soms kost een keukentafelgesprek bijvoorbeeld geld als je geen lid bent van de lokale energiecoöperatie. En in andere gevallen is energiecoaching alleen gratis voor minima of voor mensen die in een huurwoning wonen. "”
expert
Expert Energie

Kom ik in aanmerking voor een energiecoach?

In de meeste gemeenten kan iedere inwoner een gesprek inplannen met een energiecoach. Er wordt dan niet gekeken naar je financiële status of woonsituatie. 

Mede door de stijgende energiekosten, is de vraag naar energiecoaches in sommige gemeenten erg groot. Er zijn dan onvoldoende energiecoaches beschikbaar om iedereen op korte termijn te helpen. 

Soms besluit zo’n gemeente dan om bepaalde doelgroepen voorrang of zelfs alleenrecht te geven op de dienst. Het gaat dan om mensen met een minimuminkomen of bewoners van slecht geïsoleerde (huur)woningen. Onder deze inwoners komt energiearmoede vaker voor en dat is iets wat gemeenten willen verhelpen.

Hoe bereid ik het gesprek voor?

Een energiecoach komt altijd goed voorbereid bij je langs. Voorafgaand aan het gesprek bouwt de coach daarom een dossier op met belangrijke informatie over jouw woning en je eventuele energiewensen.

Welke informatie er nodig is bij het opbouwen van dit dossier, hoor je vanzelf na het maken van een afspraak met de coach. Alle benodigde informatie wordt dan bij je opgevraagd. 

Het is voor een energiecoach bijvoorbeeld erg handig om te weten hoe jouw energierekening van het afgelopen jaar eruit ziet. Verder wil de coach graag informatie over de huidige isolatie en energiebesparende maatregelen. Heb je dubbelglas? Is er sprake van een koude tocht? En op welke manieren probeer je zelf al te besparen op je energierekening? Ten slotte is een energiecoach graag op de hoogte van je energielabel en eventuele verbouwingen.

Eenvoudige bespaartips van energiecoaches

Energiecoaches geven meestal alleen advies over kleine energiebesparende maatregelen in huis. Deze duurzame oplossingen vereisen geen grote investering of verbouwing, maar kunnen al snel een flink verschil maken. Ook adviseren ze over energiezuinig gedrag.

Hieronder staan een paar handige duurzame bespaartips waar een energiecoach je zoal over kan vertellen. De coach zal tijdens het huisbezoek met je bespreken welke toepassingen voor jou het meeste verschil zullen maken.
Plaats tochtstrips rond ramen en deuren om warmteverlies te verminderen. Deze ingreep kost bijzonder weinig moeite voor de grote besparing die het oplevert.
Radiatorfolie achter de radiatoren vermindert warmteverlies naar buitenmuren en verbetert de efficiëntie van verwarmingssystemen.
Vervang je traditionele gloeilampen door energiezuinige LED-lampen. Deze verbruiken veel minder energie en gaan bovendien een stuk langer mee.
Zet elektronische apparaten volledig uit als je ze niet gebruikt, in plaats van ze op stand-by te laten staan. Dit geldt voor televisies, computers en andere apparaten. Je voorkomt hiermee sluipverbruik. Gebruik eventueel een tijdschakelaar, zodat ze automatisch worden uitgeschakeld op momenten dat je ze niet gebruikt.
Stel je elektronische apparaten, zoals koelkasten, wasmachines en thermostaten in op energiebesparende eco-stand.
Vaak staat de temperatuur van je boiler of ketel onnodig hoog ingesteld. Je kunt flink besparen door dit te verlagen naar 60°C. Dit is warm genoeg voor de meeste toepassingen en voorkomt onnodig energieverlies.

Grote energiebesparende maatregelen

Meestal adviseren energiecoaches alleen over kleine energiebesparende maatregelen in huis. In sommige gemeenten wordt een aanvullende dienst geboden. Je kunt de expert dan ook advies vragen over energiezuinige maatregelen die wél een investering vereisen. 

De coach onderzoekt dan bijvoorbeeld samen met jou of een warmtepomp een geschikte oplossing is in je woning en of er een mogelijkheid is om zonnepanelen te plaatsen. In sommige gevallen maakt de energiecoach ook een warmtescan om in kaart te brengen waar je huis beter geïsoleerd kan worden. 

Ook kan de coach advies geven over verschillende subsidies. Voor de uitvoering stuurt een energiecoach je door naar een specialist.

Hoeveel geld kan ik besparen?

Met de tips van een energiecoach kun je flink besparen. Van een paar tientjes tot wel honderden euro’s per jaar. Hoe dat bij jou zal zijn, is afhankelijk van een paar factoren. Met hoeveel mensen woon je bijvoorbeeld samen in jouw huishouden? Hoe vaak zijn jullie thuis? In wat voor soort woning woon je? En welke apparaten heb je in huis staan? 

Ook het gedrag en de specifieke voorkeuren van je huishouden zijn van belang. Ben jij (of zijn jullie) bereid aanpassingen te doen om te besparen op de energierekening? 

Hoe vind ik een energiecoach?

Je kunt een energiecoach op verschillende manieren vinden. Neem voor meer informatie contact op met je gemeente. Vaak geven zij al uitgebreide informatie over energiecoaches op de eigen website. Hier lees je dan gelijk over het maken van een afspraak en de voorwaarden die hieraan verbonden zijn. Als je gemeente je niet verder kan helpen, kijk dan op de website van lokale energie-initiatieven.

Energie besparen is goed voor je portemonnee, maar ook voor het milieu. Door besparende maatregelen toe te passen, draag jij je steentje bij aan de verduurzaming van de planeet. Daarnaast wordt je woning in veel gevallen een stuk comfortabeler!

Bronnen en expertise

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:

  • Milieucentraal
  • Energiecoöperaties
  • Gemeenten

Informatie gecontroleerd door expert

expert
De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Joris Kerkhof. Hij is expert op het gebied van energie en is een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij het AD en de Volkskrant.
De informatie op deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 16 oktober 2025.

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor eventuele juridische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

wua-logo-square.png shopping-awards.png bmc.png emerce-11245-populairste-website-vergelijking-2021-46x52.png