Opbouw energierekening

Een keer per jaar krijg je de jaarafrekening van je energieleverancier. Dat gebeurt meestal 1 jaar na de ingangsdatum van je energiecontract. Als je verhuist of overstapt, dan krijg je een eindafrekening. Beide rekeningen vallen onder de energierekening.

Per leverancier ziet de rekening er anders uit. Maar grofweg bestaat het altijd uit deze vier onderdelen:

  1. Energiekosten
  2. Leveringskosten
  3. Netwerkkosten
  4. Heffingen en belastingen

1. Energiekosten

De energiekosten op je energierekening laten zien wat je in totaal betaalt:

  • Termijnbedrag: het bedrag dat je elke maand vooraf hebt betaald. Dit is gebaseerd op je verwachte verbruik. Als je teveel hebt betaald, krijg je een deel van de termijnbedragen terug. Meer verbruikt dan verwacht? Dan moet je bijbetalen.
  • Totale bedrag: Dit bedrag moet je nog bijbetalen of krijg je terug. Het uiteindelijke bedrag is vrijwel nooit hetzelfde als het totaal van je termijnbedragen.
  • Nieuwe termijnbedrag: Je leverancier kijkt naar je verbruik en schat op basis daarvan een nieuw voorschotbedrag in.

2. Leveringskosten

De leveringskosten zijn de kosten die je energieleverancier rekent om de energie bij jou thuis te bezorgen. Het bedrag bestaat uit:

  • ​De vaste leveringskosten betaal je aan de energieleverancier en dit staat los van je verbruik. De energieleverancier bepaalt het tarief voor de leveringskosten (ook wel vastrecht genoemd).
  • De verbruikskosten voor energie hangen af van je elektriciteit- en gasverbruik. Hiervoor betaal je een vast of variabel tarief, dat ligt aan je contract.

3. Netwerkkosten

Netwerkkosten betaal je via je energieleverancier aan de netbeheerder. Iedereen betaalt deze kosten, maar het bedrag verschilt wel per regio. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) bepaalt ieder jaar de hoogte van deze kosten. Netbeheerkosten bestaan uit:

  • ​Kosten voor je aansluiting op het energienetwerk 
  • Transportkosten van het energienet
  • Onderhoudskosten van het energienetwerk
  • Huur van de energiemeter
  • Heb je ook gas? Dan betaal je ook nog capaciteitsafhankelijke kosten voor transport

4. Heffingen en belastingen

Een flink deel van je energierekening bestaat uit belasting. Deze posten vind je terug:

  • ​Energiebelasting: dit betaal je per kWh elektriciteit en m³ gas. Sinds 2023 valt de Opslag Duurzame Energie (ODE) hier ook onder. Daarvoor stond de ODE los op je rekening. De hoogte van de energiebelasting verandert ieder jaar.
  • Vermindering energiebelasting: dit bedrag gaat van je rekening af, omdat de overheid energie ziet als basisbehoefte. Dit bedrag verandert ieder jaar.
  • Boven op de kosten van levering, transport, netwerk, meterhuur en belastingen komt 21% btw.

Bereken je energiebelasting

Energierekening in 2026

Hoe hoog je energierekening is hangt af van de marktprijs van energie, je verbruik, de leveringskosten en belastingen. Deze onderdelen veranderen regelmatig en dat zie je terug op je energierekening.

De energieprijzen zijn in 2026 redelijk stabiel, maar ze blijven gevoelig voor schommelingen. Dit komt door de vraag en aanbod van energie. Ook gebeurtenissen in het buitenland, zoals spanningen tussen landen of problemen met de levering van energie, beïnvloeden de energieprijs.

Naast de energieprijs betaal je ook vaste kosten, zoals netbeheerkosten. Dit zijn kosten voor het gebruik en onderhoud van het elektriciteits- en gasnet. Deze kosten zijn de afgelopen jaren gestegen en zullen waarschijnlijk blijven stijgen. Dat komt doordat het energienet wordt uitgebreid en aangepast voor de toekomst.

Ook betaal je energiebelasting. Dit is een bedrag dat de overheid heft op gas en stroom. In 2026 stijgt de gasbelasting, maar de belasting op stroom daalt. De jaarlijkse korting op je energierekening, de vermindering energiebelasting, is dit jaar ook iets lager dan vorig jaar. Over 2026 is deze vermindering € 628,96.

Gemiddelde energierekening per huishouden

De stijgende energierekening van de afgelopen jaren zie je in de onderstaande grafiek. Deze cijfers van het CBS tonen dat de energiekosten voor alle soorten huishoudens stegen.

Ook zie je dat het prijsplafond een grote invloed had op de energierekening. Dit was een tijdelijke maatregel en geldt niet meer sinds 2024.

Balen natuurlijk, die stijgende energiekosten. Wil je er iets aan doen? Het is slim om iedere paar maanden energiecontracten te vergelijken. Dan zie je of jouw energieverbruik nog wel past bij jouw leverancier. Een overstap kan flink schelen.

Maar je hebt nog meer in eigen hand. Je verbruik verminderen levert direct een besparing op. Daarom tot slot wat bespaartips.

Hoge energierekening? Tips voor besparen

Geschrokken van een hoge energierekening? Veel mensen kunnen makkelijk minder stroom en gas verbruiken. Hier zijn enkele eenvoudige tips om direct te besparen:

Slimmer verwarmen: Verwarm alleen de ruimtes die je gebruikt, zet ‘s avonds de verwarming lager en gebruik radiatorfolie. Zo bespaar je direct op energiekosten. Als je direct resultaat wilt zien, douche dan ook wat korter.

Thermostaat verlagen: Door je thermostaat iets lager te zetten, kun je direct besparen op verwarmingskosten. 1 graad lager kan je al een besparing van 6% opleveren. Dit is een directe en eenvoudige aanpassing die niet veel moeite kost.

Isoleren: Een goed geïsoleerd huis houdt warmte binnen tijdens de winter en buiten tijdens de zomer. Isoleren is een investering waardoor je een stuk minder energie gaat verbruiken.

Zonnepanelen installeren: Met zonnepanelen gebruik je meer zelf opgewekte energie en hoef je dus minder energie te kopen. Dit is een investering voor de lange termijn.

Besparen op de korte termijn

Door iets bewuster met je energieverbruik om te gaan en kleine aanpassingen te doen in je woning kun je direct besparen.

Besparen op de lange termijn

Voor een drastische verlaging van je energieverbruik zijn grotere investeringen nodig. We leggen uit waar je op moet letten.

Veelgestelde vragen over de energierekening

Per leverancier ziet de rekening er anders uit. Maar deze onderdelen komen altijd terug:

  1. Energiekosten
  2. Leveringskosten
  3. Netwerkkosten
  4. Heffingen en belastingen

Als je op korte termijn wilt besparen, dan kun je slimmer verwarmen, korter douchen en je apparaten minder gebruiken. Op de lange termijn werken isoleren en zonnepanelen erg goed. Besparen op je energieverbruik kan op veel manieren.

Je energierekening wordt berekend op basis van je verbruik van gas en elektriciteit. Hiernaast heb je kosten voor levering en netbeheer. Ook betaal je belastingen. In ons overzicht vind je wat dat allemaal precies betekent.

Het termijnbedrag betaal je iedere maand aan je energieleverancier, ongeacht hoeveel stroom en gas je per maand verbruikt. Leveranciers schatten het voorschotbedrag aan de hand van het historisch verbruik van de woning. Als je teveel hebt betaald, krijg je dat terug. Te weinig betaald? Dan moet je bijbetalen op de jaarafrekening.

Iedere gas- of elektriciteitsaansluiting in Nederland heeft een EAN-code. Deze vind je in het aansluitingenregister en staat ook op de energierekening. Met deze code kun je voor netbeheerders en energieleveranciers makkelijk achterhalen om welke aansluiting het gaat. Wanneer je een aanvraag voor energie doet, gebruiken netbeheerders en leveranciers deze code om met elkaar te communiceren. Netbeheerders kunnen aan de EAN-code ook zien wie de energieleverancier is op een adres. De EAN-code bestaat uit 18 cijfers en is een uniek getal.

Bronnen en expertise

Bij het samenstellen van deze pagina zijn de volgende bronnen geraadpleegd:

Informatie gecontroleerd door expert

expert
De informatie op deze pagina is gecontroleerd door Joris Kerkhof. Hij is expert op het gebied van energie en is een veelgevraagd expert in de media. Bijvoorbeeld bij het AD en de Volkskrant.
De informatie op deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 08 januari 2026.

Disclaimer

Het gebruik van de informatie is volledig de verantwoordelijkheid van de lezer. Independer staat niet in voor eventuele juridische correctheid, volledigheid en effectiviteit. Bekijk voor meer informatie ook ons redactioneel beleid.

Awards

wua-logo-square.png shopping-awards.png bmc.png emerce-11245-populairste-website-vergelijking-2021-46x52.png